مرحوم شهيد اصطهباناتى در معقول و منقول ، علامه دوران و در فقه و اصول محققى توانا بوده كه از او آثار گوناگونى بجا مانده از آن جمله رسالهاى مبسوط در احكام الدّين كه بيش از هزار بيت است . نسخهاى از آن در كتابخانه مجدّد شيرازى به جاى مانده است . و رسالهاى در حدوث عالم دارد كه آن را همراه سؤال و جواب شاگردش شيخ زين العابدين بن اسد اللَّه مهربانى سرابى ( م 1356 ) كه در باره فروع بيع خيارى ، معروف به بيع الشرط است مانده كه بيش از 200 بيت است » . « 1 »
( 31 - حكيم آقا ميرزا جعفر آشتيانى )
مرحوم آقا بزرگ تهرانى در كتاب نقباء البشر در ذيل نام ايشان چنين آورده است :
« آقا ميرزا جعفر بيشتر به « ميرزاى كوچك » معروف است كه دانشمندى بزرگوار و حكيمى توانا بوده و حكمت و فلسفه را نزد آقا محمّد رضا قمشهاى و آقا على مدرّس زنوزى و ميرزا ابو الحسن جلوه فرا گرفته است .
فرزند آن بزرگوار شيخ ميرزا مهدى آشتيانى است كه در سفر حج سال 1346 قمرى مطالبى در مورد احوالات و تاريخ وفات وى در اختيار اين بنده گذاشت .
مرحوم آقا ميرزا جعفر پسر برادر عالم بزرگ ميرزا محمّد حسن آشتيانى است كه دختر او را به همسر گرفته و نزد او به تلمذ پرداخت .
مرحوم ميرزا جعفر در حوالى سال 1324 ه . ق وفات يافت » . « 2 »
هامش
( 1 ) - طبقات اعلام الشيعة ، نقباء البشر ، ج 1 ، ص 212 .
( 2 ) - تهرانى ، آقا بزرگ ، نقباء البشر ، ج 1 ، ع 581 ، ص 275 تاريخ حكما و عرفاء ص 101 .