بلكه دانسته را بازمىداند . اكنون بايد دانست كه نفس انسانى را نزد حكما و محققين از مفارقت نشئهء دنيوى تأثرى نمىشود الّا همينكه مىداند كه آنچه مىدانست واقع شد . لهذا انبيا - عليهم الصلاة و السلام - مبالغه در ياد كردن موت فرمودهاند تا آن صورت بهواسطهء كثرت ياد كردن در نفس مرتسم شود كه عند الحصول زياده تأثرى نيابد . و نيز امر به ترك شدّت علاقه به اسباب دنيوى را همين سبب است . و بالجمله تأثر نفس نزد علم است و چون علم حاصل شد و صورت در نفس ارتسام يافت ، ديگر از آن تأثرى ندارد . و خبر « المؤمنون لا يموتون » فىالجمله تأييد اين كلام مىنمايد و از اين سخن بسيارى از حقايق پردهء خفا از چهره مىگشايد . و از اينجاست كه علماى عامل و فقراى صابر زياده تأثرى از مفارقت بدن نمىبرند و علامت اين حال در شخص انسانى آنست كه چون جهال از ذكر اين مفارقت اضطراب و قلق نيابد و دل بر كرم خداوند كريم نهاده ، مطمئن الاعتقاد باشد كه اين حالت موجب هول نشود و آن موجب غفلت از تصور معنى كلمهء طيبه و از صرف كردن اسباب دنيوى و بذل او را تنگدلى به هم نرسد ، بلكه گشادگى بر گشادگى افزايد و چون عبارت بر زبان قلم جريان يافت ، لازم ديد ختم « 1 » بر آن و الصلاة و السلام على خير خلقه محمد و آله و صحبه و ذريته و على جميع اخوانه من النبيين و الصديقين و الشهداء و الصالحين .
تمام شد رساله از تحرير فى التاريخ بيستم شهر ذىالقعده سنهء 1019
در بلدهء معظم احمدآباد حميت عن الآفات و الفساد .
هركه خواند دعا طمع دارم * زانكه من بندهء گنهكارم
هامش
( 1 ) . مج : ختم بر آن و بر دعا و افزودگى دولت دارين اين مدرك سعادت كه جهانى . . . كمالات جاودانى . اللهم اجعل نعمته تاما و كرامته تماما و ارزقها من فضلك اعذبه و من لطفك أقربه و من عصمتك اقومها و من عافيتك ادومها و كن له و لا يكن عليه بمحمد صلى الله عليه و آله و اصحابه و ذرياته و على جميع اخوانه من النبيين و الصديقين و الشهداء و الصالحين . در بيست ششم شهر رجب المرجب سنه 1299 .