يادداشت بر رساله كواكب الثواقب
1 . اعيان خارجى بر وفق اعيان ثابته به ظهور رسيدهاند و در نظر حكيم ذو مراتباند و در مشهد ارباب شهود ذو مظاهر . و عالم ، علم مندمج است .
2 . علم ، مشخص روح است كما اينكه عمل مشخّص بدن انسانى است . و نفس ناطقه انسان را كه مجرد از احكام ماده و ماديات است ازآنرو ناطقه نامند كه صاحب قوهء عاقله اعنى مدرك كليات است .
علم ، مايه حيات ارواح است و آب ، مايه حيات اشباح ، ازاينرو آب را در صحف اصحاب تعبير خواب ، چون تعطير الانام عبد الغنى نابلسى ، به علم تعبير فرمودهاند .
حيات نفوس به علم است و ممات آنها به جهل . كما قال تعالى :
أَ وَ مَنْ كانَ مَيْتاً
- يعنى بالجهل - فاحييناه - يعنى بالعلم - و جعلنا له نورا يمشى به فى الناس و - هو الهدى - كمن مثله فى الظلمات - و هى الضلال - ليس بخارج منها - أى لا يهتدى ابدا - « 1 » .
آب حيوان - حيات - در ظلمات است و آن علم است و بس .
دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند * وندر آن ظلمت شب آب حياتم دادند
هامش
( 1 ) . شرح علامه قيصرى بر فصوص الحكم ، ط اول ، ص 450 .