رب الارباب [ 8 ] : حقيقة الحقائق و تجلّى اول را گويند كه مبدأ جميع تعيّنات عالم امكان است « 1 » .
راحت [ 9 ] : آزادى دل را گويند از بندگى نفس و شهوات او . شعر :
راحت ار خواهى بيا با درد او همراز شو * دولت ار خواهى « 2 » برو با عشق او انباز شو
رنج [ 10 ] : رياضت نفس و مخالفت دل را گويند با نفس كه در اجراى احكام طبيعت جلوه « 3 » نمايد و به هوا و هوس خود عمل كند . بيت :
رنج بردم روز و شب عمر دراز * تا به صد زارى درى كردند باز
رخ و رخسار [ 11 ] : مظهر حسن ذاتى و تجليّات جمالى را گويند . شعر « 4 » :
رخ اينجا مظهر حسن خدايى است * مراد از خط حجاب كبريايى است [ 12 ]
روح و ريحان [ 13 ] : تجليّات و جنّات آثارى و افعالى را گويند . چنانچه جنّت نعيم به تجليّات صفاتى اشارت بود :
" فَأَمَّا إِنْ كانَ مِنَ الْمُقَرَّبِينَ ؛ فَرَوْحٌ وَ رَيْحانٌ وَ جَنَّةُ نَعِيمٍ "
[ 14 ] .
روزه [ 15 ] : قطع توجّهات و امساك التفات را گويند از هرچه غير حق باشد خواه اطاعت باشد و خواه عصيان و خواه لذّت باشد و خواه الم . لمؤلفه :
اى روى تو عيد و روبهروى تو نماز * پرهيز ز جز تو روزه وين لفظ مجاز
رندى [ 16 ] : در باختن طاعات بدنى و درگذشتن از عبادات « 5 » نفسانى را گويند در خرابات دل ، جهت طلب شراب شهود . بيت :
ز شيخىّ و مريدى گشته بيزار * گرفته دامن رندان خمّار [ 17 ]
رسوايى [ 18 ] : ربودگى دل را گويند نزد ظهور تجلّى بر وجهى كه عارف از ضبط احوال ظاهرى خود ذاهل ماند . بيت :
ايمنى بگذار و جاى خوف باش * بگذر از ناموس و رسوا باش فاش [ 19 ]
رمز [ 20 ] : ظهور اسرار الهى را گويند در طور سرّى كه « 6 » به واسطهء عبادات « 7 » نفسى و اشارات عقلى باشد . شعر « 8 » :
حوران خلد را به پشيزى نمىخريم * ما « 9 » از صفات حسن تو رمزى شنيدهايم
روز [ 21 ] : تجليّات جمالى و تعيّنات كونيّه را گويند . شعر « 10 » :
هامش
( 1 ) . ب : امكان آن است
( 2 ) . ب : جويى
( 3 ) . ب : " جلوه " ندارد .
( 4 ) . ب : بيت
( 5 ) . د : عبارت
( 6 ) . ب : " سرّى كه " ندارد .
( 7 ) . د : عبادت
( 8 ) . ب : بيت
( 9 ) . ب : تا
( 10 ) . ب : بيت