موانعى را گويند كه معشوق را از عاشق بازدارد و مانعى را گويند كه عاشق را از معشوق بازدارد به حكم ارادت معشوق و موانع وجود و تكثّرات را گويند كه هنوز سالك به مقام وحدت نرسيده . سلمى گويد ( قدّس سرّه ) كه دنيا و آخرت هر دو حجاب و قاطعان راهند و هذان حرامان على اهل اللّه ( پوشنجى ، قواعد العرفاء و آداب الشعراء ، ص 96 ) .
حجاب چهرهء جان مىشود غبار تنم * خوشا دمى كه از اين چهره پرده برفكنم
( حافظ )
حجاب ديدهء ادراك شد شعاع جمال * بيا و خرگه خورشيد را منوّر كن
( حافظ )
نمىبينى چو روى دوست بارى * حجاب از پيش روى خود فروهِل
( عراقى )
( [ 7 ] ) . دوستى دنيا سرآمد همهء خطايا و ترك دنيا سرآمد همهء عبادات است . در شرح الجامع الصّغير ، ج 1 ، ص 250 ؛ كنز العمّال ، ج 3 ، ص 110 ؛ كشف الخفاء ، ج 1 ، ص 344 و احياء علوم الدين ، ج 3 ، ص 197 ، به پيامبر - صل اللّه عليه و آله و سلّم - و در غرر الحكم ، ج 1 ، ص 380 ، به حضرت على - عليه السّلام - و در ختم الاولياء ، ص 90 و كشف الخفاء ، ج 1 ، ص 345 ، به حضرت عيسى و در اصول كافى ، ج 4 ، ص 2 به امام صادق - عليه السّلام - و در همان كتاب ، ص 5 ، از قول امام علىّ بن الحسين به انبيا و علما نسبت داده شده ؛ همچنين در الجواهر السنية ، ص 91 ، با كمى تفاوت جزء احاديث قدسى و بدين صورت آمده است : " يا عيسى اذل أر لي قلبك بالخشية و انظر الى من هو دونك و لا تنظر الى من هو فوقك و اعلم انّ رأس كل خطيئة او ذنب هو حبّ الدنيا فلا تحبّها فانّى لا احبّها . "
( [ 8 ] ) . حديث از پيامبر - صل اللّه عليه و آله و سلّم - است : " انّ للّه سبعين الف حجاب من نور و ظلمة لو كشفها لا حرقت سبحات وجهه ، ما انتهى اليه بصره من خلقه . " براى خدا هفتاد هزار حجاب از نور و ظلمت است كه چون پس رود سبحات وجه خدا همانا كه هر چشم بينندهاى را مىسوزاند . ( مرصاد العباد ، صص 101 و 311 ) . اين حديث به صورتهاى مختلف نقل شده است . ر . ك : احاديث مثنوى ، صص 50 و 51 .
( [ 9 ] ) . حالاتى را گويند كه در دل پديد آيد بعد از مفارقت و باعث طلب شود به اهتمام تمام و متأسف از مفارقت ( عراقى ، اصطلاحات صوفيه ، ص 573 ) .