دعوت همدان و ادّعوا « 1 » حميرا * لو أنّ عندى يوم حربى جعفرا
أو حمزة اللّيث الهمام الأزهرا * رأت قريش نجم ليل « 2 » ظهرا
ماى اوّل مصدرى . و الحذار : المحاذرة . و موت أحمر : مرگ سخت ؛ و صوفيّه مخالفت نفس را « موت احمر » گويند و جوع را « موت ابيض » و پوشيدن مرقّع بىقيمت را « موت اخضر » و تحمّل رنج خلايق را « 3 » « موت اسود » . و همدان ( بالسّكون ) : قبيلة من اليمن . و ادّعاء : درخواستن « 4 » . و حمير ( بكسر الحاء و سكون الميم ) : أبو قبيلة من اليمن ، و هو حمير بن سبأ بن يشجب « 5 » بن يعرب بن قحطان . « 6 » و جعفر : پسر ابو طالب ، مشهور به « طيّار » ، و او در اوّل نبوّت مسلمان شد و با زن خود ، اسماء بنت عميس ، هجرت به حبشه كرد و در روز فتح خيبر پيش پيغمبر آمد و پيغمبر فرمود : « ما أدرى بأىّ الأمرين أنا أشدّ فرحا ، بفتح خيبر أو قدوم جعفر . » و در سنهء ثمان هجرى در موته كه نزديك دمشق است با لشكر روم غزا كرد و شهيد شد ، و وجه تسميهء او به « طيّار » آنكه ابن عبّاس گويد : پيغمبر ، صلّى اللّه عليه و سلّم ، فرمود : « دخلت الجنّة البارحة فنظرت فيها ، فإذا جعفر يطير مع الملائكة . » و أزهر : سفيد روشن . و مراد از قريش معاوية بن ابى سفيان و عمرو بن عاص « 7 » ، و نسب هر دو گذشت . و نجم : ستاره .
مىفرمايد : سود نكند حذركننده را حذر كردن ، و نه صاحب حيله را ازآنچه تقدير كرده شده . به درستى كه حذر بازنمىگرداند تقدير خدا را ؛ چون ديدم من مرگ را مرگى سخت ، خواندم قبيلهء همدان را و درخواست كردند ايشان قبيلهء حمير را . اگر آنكه بودى نزد من در روز حرب من جعفر طيّار ، يا حمزه ، آن شير مهتر روشن ، بديدندى « 8 » قريش ستارهء شب كه ظاهر بودى « 9 » دران روز ، يعنى روز بريشان شب شدى . س :
هرچند كه من به چشم خصمم كوچك * همراه من است فتح و نصرت بىشك
هامش
( 1 ) . چنين است در همهء نسخ ، أنوار العقول : أدعو .
( 2 ) .C: يوم .
( 3 ) .E: - را .
( 4 ) .B: موت احمر مرگ سخت و ادعا درخواستن و همدان . . . اليمن و صوفيه مخالفت . . .
( 5 ) .E: شحب ، باقى نسخ : يشحب .
( 6 ) . صحاح : 638 .
( 7 ) .A: العاص .
( 8 ) .G: بديدى .
( 9 ) .G: بود .