مذمّت بعضى مردم كه بمعنى بهايمند و در باديهء ضلالت حيران و هايمند
أ بنيّ إنّ من الرّجال بهيمة * فى صورة الرّجل السّميع المبصر
فطن بكلّ رزيّة فى ماله * و إذا أصيب بدينه لم يشعر
بهيمة : چهارپاى . و إصابة : رسانيدن .
مىفرمايد : اى پسرك من ، به درستى كه بعضى از مردان چهارپاست ، در پيكر مرد شنواى بينا . زيرك است بهر مصيبتى كه در مال اوست ، و چون رسانيده شود مصيبت بدين او ، نداند . س :
هستند جماعتى به صورت انسان * وز روى حقيقتند با خر يكسان
دين است برين گروه ابله دشوار * دنياست برين مردم نادان آسان
تحسين تحصيل ادب و زيركى « 1 » در صغر سنّ و اوّل « 2 » كودكى
حرّض بنيك على الآداب فى الصّغر * كيما تقرّ بهم عيناك فى الكبر
و إنّما مثل الآداب تجمعها * فى عنفوان الصّبا كالنّقش فى الحجر
هى الكنوز الّتى تنمو ذخائرها * و لا يخاف عليها حادث الغير
حرّض بضاد معجمه يا مهمله « 3 » ، و تحريض : برانگيختن ، و تحريص : حريص گردانيدن . و قرّة و قرور « 4 » : چشم روشن شدن ( از رابع ) . و عنفوان ( بضمّ عين ) : اوّل جوانى . و صبا ( بكسر صاد ) : كودكى . و نقش : نگار . و كنز : گنج . و نماء : افزون شدن . و الذّخيرة : واحدة « 5 » الذّخائر . و الغير ( بكسر الغين ) : الاسم من غيّرت الشّىء فتغيّر .
مىفرمايد : برانگيز « 6 » پسران خود را بر ادبها در خردى ، تا روشن شود به ايشان دو چشم تو در بزرگى . و به درستى كه داستان ادبها كه جمع مىكنى تو آن را در اوّل كودكى ، چون « 7 »
هامش
( 1 ) .E: بزرگى .
( 2 ) .E: در اول صغر و .
( 3 ) .B: مهمله يا معجمه .
( 4 ) .G: غرة و غرور .
( 5 ) .C: واحد .
( 6 ) .C: برنگيزان .
( 7 ) .E: چو .