باليمامة تنسب إليه الرّماح ؛ لأنّها تحمل من بلاد الهند ، فتقوّم به . « 1 » و لدن : نرم . و شدّ « 2 » :
استوار بستن ( از اوّل ) . و غراب الفأس ( بالكسر ) : رأسها . و ذود « 3 » : بازراندن . و إضرام : آتش افروختن . و التهاب : افروخته شدن آتش و زبانه زدن او . و حدّ و أسمر معطوف بر مليك ، و پيش از آن لام « 4 » جرّ مقدّر ، و مثل اين شايع است بقياس . و أضرمت بصيغهء مجهول . و التهابا « 5 » مفعول مطلق « يلتهب » « 6 » مقدّر يا « 7 » تمييز .
مىفرمايد : زود كفايت كند مرا پادشاه مطلق و تيزناى شمشير من كه نزد كارزار پنداشته باشى او مرا شعلهء آتش كه در هوا نمايد . و نيزهء گندمگون از نيزههاى موضع خطّ ، نرم كه استوار بستهام كنار آن را ، براى آنكه نكوهش كرده نشود . باز مىرانم به آن نيزه لشكر « 8 » دشمن را هر روز ، چون آتش حرب افروخته مىشود و زبانه مىزند زبانهزدنى . س :
كافيست مرا خدا و « 9 » شمشير دوسر * وين نيزه كه مىكند ازو سنگ حذر
از نيزهء من كه نخل باغ ظفرست * آيد همه روز ميوهء فتح به بر
و حولى معشر كرموا و طابوا * يرجّون الغنيمة و النّهابا
و لا ينحون من حذر المنايا * سؤال المال فيها و الإيابا
فدع عنك التّهدّد و اصل نارا * إذا خمدت صليت « 10 » لها شهابا
طيب : پاك شدن . و ترجية : اميد داشتن . و غنيمة : مالى كه از كفّار به جنگ ستانند « 11 » . و نهب : آنچه به غارت برند ، و نهاب : جمع او . و نحو : آهنگ كردن ( از اوّل ) . و تهدّد : بيم كردن .
و صلى الكافر النّار : قاسى حرّها ، و صلى النّار : دخل فيها « 12 » ( من الرّابع ) ، و صليت الرّجل نارا : إذا أدخلته النّار . و خمود : فرومردن آتش ( از اوّل ) . و ضمير فيها عايد به حرب . و صليت بصيغهء معروف يا مجهول . و ضمير لها راجع به نار « 13 » ، و شهابا بحسب مرتبه مقدّم بر لها .
هامش
( 1 ) . صحاح : 1123 .
( 2 ) .E: شدّة .
( 3 ) .AC: ذوذ ،BE: دود .
( 4 ) .E: پيش ان لهم .
( 5 ) .E: + يا .
( 6 ) .C: يلهب .
( 7 ) .A: با .
( 8 ) .E: بشكر .
( 9 ) .E: مرا حداد .
( 10 ) .A: صليت .
( 11 ) .CG: بستانند .
( 12 ) . مفردات : 490 . العين : 1006 .
( 13 ) .E: به ما .