و من يرد الحجامة فالثّلاثاء * ففى ساعاتها « 1 » هرق الدّماء
حجامة بكسر . و ثلاثاء : سهشنبه ، و الف ممدود را عوض هاء ساختهاند ، مثل حسنة و حسناء . و السّاعة : جزء « 2 » من أجزاء الزّمان ، « 3 » و نزد رياضيّين جزوى از بيست و چهار جزو شبانروز و « 4 » آن را « ساعت مستوى » گويند ، يا جزوى از دوازده جزو روز يا شب و آن را « ساعت معوجّ » خوانند . و هرق : ريختن . و دم : خون ، و اصل او دمو ( بفتح ميم ) نزد جوهرى ، و دمى به سكون نزد سيبويه ، و بفتح نزد مبرّد ، و دماء : جمع او . و بعد از الثّلاثاء « يومها » مقدّر كه مبتداست يا خبر و اوّل احسن است ، چه افادهء حصر مىكند . و در بعضى نسخ بجاى هرق « سفك » ، يعنى ريختن خون .
مىفرمايد : هركه مىخواهد حجامت را ، پس سهشنبه است روز آن ، كه در ساعتهاى اوست ريختن خونها . س :
اى آنكه ز اسرار حكم آگاهى * هر وقت كه فصد يا « 5 » حجامت خواهى
شرط است كه در روز سهشنبه باشد * تا چهرهء گلرنگ نگردد كاهى
و إن شرب امرؤ يوما دواء * فنعم اليوم يوم الأربعاء
شرب : آشاميدن ( از رابع ) . و أربعاء « 6 » ( بكسر باء « 7 » ) : چهارشنبه ، و از بعضى بنى اسد فتح باء حكايت كردهاند .
مىفرمايد : اگر آشامد مردى در روزى داروئى را ، پس نيك روزيست « 8 » روز چهارشنبه .
س :
گر فكر تو با قضا مشابه باشد * هر روز كنى آنچه ترا به باشد
از بهر علاج گر خورى داروئى * بايد كه بروز چارشنبه « 9 » باشد
هامش
( 1 ) .AD: ساعاته .
( 2 ) .C: جزو .
( 3 ) . مفردات : 434 .
( 4 ) .E: - و .
( 5 ) .E: قصد با .
( 6 ) .CG: يوم الاربعاء .
( 7 ) .CDG: - باء .
( 8 ) .E: روزست .
( 9 ) .CG: چهارشنبه .