حرف الألف
نفى نسب طينى و اثبات حسب « 1 » دينى
النّاس من جهة التّمثال أكفاء * أبوهم آدم و الأمّ حوّاء
مفهوم تعريف اشارتست « 2 » بتعيّن « 3 » و تميّز معنى در ذهن سامع ، و حرف تعريف كه نزد سيبويه لام و نزد مبرّد همزه و نزد خليل مجموع همزه و لام است اشارت به حقيقت است يا باطلاق يا در ضمن جميع افراد يا بعضى معيّن يا غير معيّن ، و اوّل را « لام حقيقت و طبيعت » گويند و ثانى را « لام استغراق » و ثالث را « لام عهد خارجى » و رابع را « لام عهد ذهنى » . و ناس : مردم ، و اصل او « أناس » بدليل « إنسان » ، و همزه براى تخفيف محذوف شده ، و صاحب كشّاف گويد : « حذفها مع لام التّعريف كاللّازم ، لا يكاد يقال الأناس . » « 4 » و بعضى توهّم كردهاند كه « ناس » بر قدر مشترك ميان انس و جنّ هم مقول مىشود ، بدليل « 5 » كريمهء
فِي صُدُورِ النَّاسِ * مِنَ الْجِنَّةِ وَ النَّاسِ
« 6 » و اين نزد صاحب كشّاف مردودست ؛
هامش
( 1 ) . جزE: و مدح علم .
( 2 ) .G: اشاره است .
( 3 ) .E: بتعيين .
( 4 ) . كشّاف 1 : 54 .
( 5 ) .E: + آية .
( 6 ) . النّاس : 5 - 6 .