و نام خضر ملكان است و كنيت او ابو العبّاس و در حوالى شيراز متولّد شده و الياس عمّ جدّ خضرست و نسب ايشان چنين است : ملكان بن بليان « 1 » بن كليان بن سمعان بن سام بن نوح ، عليه السّلام ، و الياس بن سام بن نوح . و خضر و الياس مطالعهء كتب شرعيّه و متابعت شريعت « 2 » كنند . و خضر روايت حديث از پيغمبر ما « 3 » ، صلّى اللّه عليه و سلّم ، كند و گويد : آن حضرت فرمود : إذا رأيت الرّجل لجوجا معجبا برأيه ، فقد تمّت خسارته . و نيز گويد كه پيغمبر ، صلّى اللّه عليه و سلّم ، در خانهاى از خانههاى بنى شيبه بود با بسيارى از صحابه و « 4 » بواسطهء اعدا محزون بودند ؛ پيغمبر فرمود : ما من مؤمن يقول : صلّى اللّه على محمّد ، إلّا نضّر « 5 » اللّه قلبه و نوّر . و نيز گويد : من و الياس با اشمويل پيغمبر بوديم در كنار دريا ، و اعدا بر او و اصحاب او غالب شدند . اشمويل با اصحاب « 6 » گفت : بگوئيد صلّى اللّه على محمّد و حمله كنيد . چون چنين كردند ، دشمنان مغلوب شدند و به دريا ريختند . و بسيار گويد : يا حىّ يا قيّوم ، يا لا إله إلّا أنت ، أسألك أن تحيى قلوبنا « 7 » بنور معرفتك .
و شتربانان در مدينه در سنهء اثنين و عشرين و سبعمائة جنگ به سنگ مىكردند « 8 » و سنگى بر سر خضر آمد و بشكست و سه ماه ورم داشت . و گاه قطب و اصحاب او را هم در وقت استخلاص مظلوم از ظالم زنند و دشنام دهند . و حقّتعالى دندان و اركان خضر را پيش از ظهور خاتم الأنبياء ، صلّى اللّه عليه و سلّم ، هر پانصد « 9 » سال تجديد مىكرد و بعد از ظهور آن حضرت در هر صد و بيست سال تجديد مىكند ، و در سنهء احدى و عشرين و سبعمائة تجديد سابع بود . » « 10 »
و ابن اثير در جامع الأصول گويد : « الخضر هو بليان بن ملكان ، و قيل هو كليان بن ملكان . » و حضرت شيخ در غير عروه نقل از خضر كند كه حضرت مصطفى ، صلّى اللّه عليه و سلّم ، فرمود : « چون بمجلسى بنشينيد ، بگوئيد بسم اللّه الرّحمن الرّحيم و صلّى اللّه
هامش
( 1 ) .E: مليان .
( 2 ) .C: + احمد .
( 3 ) .E: - ما .
( 4 ) .E: - و .
( 5 ) .E: نظر .
( 6 ) .E: باصحاب .
( 7 ) .E: قلبى .
( 8 ) .E: جنگ كردند به سنگ .
( 9 ) .B: به پانصد .
( 10 ) . العروة : 531 .