گفتم اين جام جهانبين به تو كى داد حكيم * گفت آن روز كه اين گنبد مينا مىكرد
و ميزان صحيح در دانستن اشيا كلام انبياست و متابعت غير ايشان غلط و خطاست .
ظ :
باغ مرا چه حاجت سرو و صنوبرست * شمشاد سايهپرور من از كه كمترست
از آستان پير مغان سر چرا كشم * دولت درين سرا و گشايش درين دَرست
و فقها گويند : « من الكفرة الّذين لا يحلّ نكاحهم و ذبيحتهم و لا يقرّرون بالجزية إجماعا الدّهريّة القائلون بقدم العالم على الصّورة الكائنة آنفا . »
فتح
صوفيّه گويند نفس انسانى مطابق نفس رحمانيست و چنانچه نفس انسانى بسبب عروض تعيّنى خاصّ صوت شود و صوت « 1 » بسبب عروض هيئتى چند مختلف كه در مخارج طارى او مىشوند بيست و هشت حرف شود و از تركيب حروف كلمات تحقّق يابد ، نفس رحمانى كه او را « هيولاى كلّيّه » و « كتاب مسطور » و « رقّ منشور » گويند چون در خارج تعيّن يافت ، جوهر باشد كه بهمنزلهء صوتست ، و جوهر بسبب تعيّنات مختلفه بيست و هشت مرتبهء وجود شود كه بهمنزلهء حروف است و از تركيب « 2 » ايشان اشيا تحقّق يابد كه بهمنزلهء كلماتست .
قُلْ لَوْ كانَ الْبَحْرُ مِداداً لِكَلِماتِ رَبِّي لَنَفِدَ الْبَحْرُ قَبْلَ أَنْ تَنْفَدَ كَلِماتُ رَبِّي
« 3 » و چنانچه طبيعت انسان مقتضى آنست « 4 » كه دمبهدم نفس از باطن او ظاهر شود ، فيض رحمان « 5 » مقتضى آنست « 6 » كه دمبهدم حقايق و صور كه درو مستورست بارز گردد و هر مرتبه ازين بيست و هشت مراتب مناسبت خاصّ با اسمى « 7 » از اسماى حقّ و با حرفى از بيست و هشت حرف و با منزلى از بيست و هشت منزل قمر دارد ، و بر وجهى
هامش
( 1 ) .B: صورة .
( 2 ) .E: تركب .
( 3 ) .C: + و لو جئنا بمثله مدادا . - - الكهف : 109 .
( 4 ) .E: است .
( 5 ) .E: رحمانى .
( 6 ) .A: - كه .
( 7 ) .DE: به اسمى .