فأمّا در وقت تداخل مقامات كه اين صد مقام در اقسام عشره مضروب « 1 » و متداخل « 2 » مىشود تا هزار مقام تمام شود ؛ چنانچه در اول كتاب اشارت رفت ؛ پس صبر چون در احوال و ولايات و حقايق و نهايات اعتبار كنى ، آن معانى كه مشايخ فرمودهاند مفهوم و معلوم گردد .
فصل
صورت صبر در « بدايات » حبس نفس است از معاصى و الزام « 3 » بر طاعات . و در « ابواب » از شهوات و الزام بر كلفت طاعات . و در « معاملات » از ميل به « 4 » بطالات « 5 » و الزام بر پيروى « 6 » دل « 7 » « 8 » در طريق نجات . و در « اخلاق » صبر بر مخالفت نفس از روى حيا ، و صبر بر بلا از روى حرمت . و در « اصول » صبر بر راه راست ، و قصد درگاه حق . و در « اوديه » صبر بر تعظيم حق ، و بلند داشتن همّت . و در « احوال » صبر مع اللّه . و در « ولايات » صبر فى اللّه ؛ يعنى در تجلّيات صفات و اتصاف به آن . و در « حقايق » صبر بر دوام مشاهدات و معاينات ، تبرّا از ملاحظهء اغيار . و در « نهايات » صبر باللّه در مقام فنا . « 9 »
باب الرّضا
قال اللّه تعالى :
ارْجِعِي إِلى رَبِّكِ راضِيَةً مَرْضِيَّةً
« 10 »
لم يدع فى هذه الآية للمتسخّط إليه سبيلا ، و شرط للقاصد الدّخول فى الرضا « 11 » .
حق سبحانه و « 12 » تعالى نفس مطمئنّه را شرف خطاب « 13 » مستطاب ارزانى فرمود ، و امر به رجوع در حال رضا نمود كه بىرضا رجوع به بارگاه وصول ميسّر نيست . و سالك را در
هامش
( 1 ) . ج : مصوقت .
( 2 ) . ج : مداخل .
( 3 ) . ج : التزام .
( 4 ) . ع : + به طاعات .
( 5 ) . ع : بطالت .
( 6 ) . ع : به روى .
( 7 ) . ع : ذل .
( 8 ) . ع : + و .
( 9 ) . ع : بلا .
( 10 ) . الفجر / 27 .
( 11 ) . ع : الرضاء .
( 12 ) . ع : - و .
( 13 ) . ج : - خطاب .