ترحّم فحسب 178 « 1 » مستعمل مىباشد و گاه در حذر فحسب نيز مستعمل مىبود . « 2 »
و هو على ثلاث « 3 » درجات :
و اشفاق بر سه درجه است :
الدرجة الأولى : إشفاق على النّفس أن تجمع « 4 » إلى العناد .
درجهء اول ، اشفاق بر نفس خود « 5 » است از آنكه به سركشى ميل عناد كند ، و به پيروى طبع و هوا ميل فساد نمايد . « 6 »
و إشفاق على العمل أن يصير « 7 » إلى الضّياع
و ترسيدن است بر عمل از ضايع شدن و عدم قبول ، به جهت نقصان و ترك صدق و اخلاص .
و إشفاق على الخليقة « 8 » لمعرفة معاذيرها .
و ترسيدن است بر خلايق ترحّما عليهم از جهت دانستن معاذير ايشان كه مغلوب حكم سابقند .
و الدّرجة الثانية : إشفاق على الوقت ، « 9 » أن « 10 » يشوبه تفرّق . « 11 »
درجهء دوم ، ترسيدن است بر وقت كه نبايد كه حضور وى به جهت التفات به ما سوا به تفرقه آميخته شود .
و على القلب أن يزاحمه عارض .
و ترسيدن است بر حالت دل كه فترت يا شبهت مزاحم وى شود ؛ كه از ترقى بازماند .
و على اليقين أن يداخله سبب .
و ترسيدن است بر يقين از آن جهت كه سببى در ميان بيند كه يقين وى را سست و « 12 »
هامش
( 1 ) . ع : + نيز .
( 2 ) . ع : - و گاه در حذر فحسب نيز مستعمل مىبود .
( 3 ) . ج : ثلاثة .
( 4 ) . ع : تجمع .
( 5 ) . ع : - خود .
( 6 ) . ج : كند .
( 7 ) . ع : يصبر .
( 8 ) . ج : الخليقته .
( 9 ) . ج : - الوقت .
( 10 ) . ج : + لا .
( 11 ) . ع : - تفرّق .
( 12 ) . ج : - و .