باب السماع
قال اللّه تعالى :
وَ لَوْ عَلِمَ اللَّهُ فِيهِمْ خَيْراً لَأَسْمَعَهُمْ
« 1 »
يعنى اگر در علم حق تعالى در آن طايفه خيرى بودى ، هرآينه آنچه خير و صلاح ايشان در آن بودى ، إسماع 156 ايشان كردى و در دل ايشان بنشاندى . و سماع پسنديده آن است كه اسماع از حق بود و سماع بالحق « 2 » بود .
نكته السّماع حقيقة « 3 » الانتباه .
نكته هر چيزى آن است كه آن چيز بر آن داير است . يعنى غرض از سماع و حكمت آن تنبيه « 4 » دل است . در هر مقام كه هست آگاهى وى در آن مقام ظهور مىكند . و از اينجا است كه « 5 » گفتهاند « 6 » : سماع حادى 157 است كه به حداء « 7 » هر « 8 » احدى را به وطن وى « 9 » مىكشاند .
و هو على ثلاث « 10 » درجات :
و سماع بر سه درجه است :
سماع العامّة ثلاثة أشياء :
سماع عوام « 11 » از سه چيز است :
إجابة زجر الوعيد رعة « 12 » ،
يكى ، اجابت كردن زجر وعيد 158 از روى ورع و تقوا ، و اطاعت زاجر ؛ نه از خوف عقاب و عذاب . « 13 »
و إجابة دعوة الوعد جهدا ،
دوم ، اجابت دعوت وعده 159 است به سعى و كوشش و بذل طاقت ؛ به جهت تعبّد نه
هامش
( 1 ) . الأنفال / 23 .
( 2 ) . ج : الحق .
( 3 ) . ج : حقيقته .
( 4 ) . ع : تنبّه .
( 5 ) . ج : - و از اينجا است كه .
( 6 ) . ج : گفته .
( 7 ) . ع : حدى .
( 8 ) . ع : مر .
( 9 ) . ع : او .
( 10 ) . ج : ثلاثة .
( 11 ) . ع : اعوام .
( 12 ) . ج : رعته .
( 13 ) . ع : عذاب و عقاب .