2 . 1 . 17 . پيروى از پير : از اصول مهم اين طريقت پيروى از پير و مرشدى آگاه است و در همهء آثار پيرجمال اين اصل بارها تكرار و تأكيد شده است بهعنوان نمونه :
اگر پير و دليل در راه عشق نباشد ، در ظلمات عشق راه به سرچشمى زلال قديم نتوان برد كه در وادى عشق مجاز نظر عشق معنى
اللَّهُ نُورُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ
« 1 » مىنمايد و چون قدم در ظلمات عشق حقيقى نهاد كه در قدم مرشد داناست معنى اين آيت جلوه مىكند كه
اللَّهُ وَلِيُّ الَّذِينَ آمَنُوا يُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ
« 2 » و آنها كه بىپير در طريق عشق درآيند
يُخْرِجُونَهُمْ مِنَ النُّورِ إِلَى الظُّلُماتِ
« 3 » در حقّ ايشان است . . . « 4 »
« شخص تا مدتى در دامن پير قرار نگيرد واقف اسرار دل پير نشود و تا پير از روى محبت با او درنيايد و او را در خلوت دل راه ندهد محال است كه راه به شناخت برد . » « 5 »
« [ سالك ] چون در خدمت پير نباشد خصومت انبيا و اوليا در او پيدا شود و به صورت صرف مشغول گردد و به هلاك انجامد . » « 6 »
تو بىپير زنهار يكدم مباش * چو با يار باشى چه باك از بلاش « 7 »
« اى عزيز نادر باشد كه شخصى بىپير به اين مقام رسد ، اعتماد به ذكر و تلاوت و خلوت و سخاوت و هرچه به اين ماند نكن و پير بطلب . » « 8 »
اما پيرجمال در كنار رعايت اين اصل معتقد است كه مريد و سالك نيز بايد در برابر پير تسليم مطلق باشد و سر به جبر او نهاده و اراده و اختيار خود را به فراموشى بسپارد :
« ناقصان عاجز ارادت كاملانند و كامل هرچه خواهد كند . پس ناقص در خدمت كامل بايد كه جبرى باشد و اختيار خود بگذارد و در ميانهء ارادت كامل و حق جدايى و دويى نبيند . » « 9 »
به نزديك پيران به جان بنده باش * پس از نور خدمت به دل زنده باش « 10 »
هامش
( 1 ) . بقره / 257 .
( 2 ) . همان / 257 .
( 3 ) . همان / 257 .
( 4 ) . مصباح الارواح ، ص 15 .
( 5 ) . شرح الكنوز ، ص 360 .
( 6 ) . همان ، ص 211 .
( 7 ) . همان ، ص 289 .
( 8 ) . مرآة الافراد ، ص 161 .
( 9 ) . شرح الكنوز ، ص 349 .
( 10 ) . همان .