اسحاق پديد آمدند . به گفتهء منابع اسلامى ، ابراهيم ( ع ) مأمور شد فرزندش اسماعيل ( ملقب به ذبيح ) را ذبح كند ، و چون كمر به انجام مأموريت بست ، خداوند به وسيلهء يكى از فرشتگان او را از اين كار بازداشت ؛ تورات اسحاق را ذبيح مىداند . ر . ك . دائرة المعارف مصاحب . ر . ك . قصص الانبياء ، قصهء 5 - 23 ، ص 70 - 62 .
( 981 ) منصور : ابو مغيث حسين بن منصور حلاج .
( 982 ) از بهر آن نفسش سگ مىنمود : ظاهرا اشارت دارد به اينكه عرفاء نفس را به سگ تشبيه مىكردند ( به علاقهاى كه سگ مىگزد و آزار مىدهد ) . مثلا ر . ك . مرصاد العباد ، باب دوم ، فصل پنجم ، ص 89 « . . . و نفس سگصفت ، غريب دشمنى آغاز نهاد . . . . » و يا برگزيدهء مرصاد العباد ، ص 63 .
براى اطلاع بيشتر از نظرات پيرجمالى در اين مورد ، ر . ك . چنتهء درويش ، ص 30 - 29 .
( 983 ) در ساختن : ساختن ، سازش كردن .
( 984 ) يوسف : يوسف ( ع ) فرزند يعقوب پيغمبر ( ع ) و مادر او راحيل است . در خردسالى چون پدرش به دو سخت محبّت داشت ديگر برادران به دو حسد بردند و او را با خود به صحرا بردند و به چاهى افكندند . جماعتى از كاروانيان او را از چاه درآورده و در مصر فروختند و يوسف پس از مدتى كه دچار مشقات فراوان گرديد و به زندان افتاد به مقام فرمانروائى ( عزيزى ) كشور مصر نائل آمد . ( فرهنگ معين ، اعلام ) ؛ ر . ك . قصص الانبياء ، قصهء 34 ، ص 145 - 85 .
( 985 ) قرآن : السجدة ، 29 .
( 986 ) علم تقليدى : علمى كه بىدريافت حقيقت آن و بىتعقل و تأمل از ديگران بپذيرند .
( 987 ) علم صورت : علم حروف ، اشاره به تعليق ( 726 ) .
( 988 ) بتحقيق : تحقيق ، تحقيقا ، به يقين .
( 989 ) ربوبيت : خدائى ، پروردگارى ، الوهيت . ( فرهنگ معين )
( 990 ) منظور علم صرف عربيست .
( 991 ) « حضرت ترك ولايت » : حضرت على بن ابى طالب ( ع ) .
( 992 ) عشق قديم است : خداوند قديم است و جهان حادث است .
( 993 ) لقاء : نزد صوفيه عبارت از ظهور معشوق است چنان كه عاشق را يقين شود كه اوست به صورت آدم ظهور كرده . ( فرهنگ لغات عرفانى )
( 994 ) قيامت كبرى : روز رستاخيز و حشر اجساد . ( فرهنگ معين ، زير واژهء قيامت . )
( 995 ) « طه » : منظور آيهء 1 سورهء « طه » ، بيستمين سوره از 114 سورهء قرآن كريم است .
( 996 ) « و الضّحى » : منظور آيهء 1 ، سورهء « الضّحى » ، نود و سومين سوره از 114 سورههاى قرآن كريم .
( 997 ) دارالشفاء : درمانگاه ، بيمارستان .
( 998 ) سلسلهداران محبّت : آنان كه زنجير محبّت بر گردن عاشقان مىاندازند .
( 999 ) ترسائى : عيسويت ، مسيحيت .
( 1000 ) حديث نبوى . صورت كامل آن « باللّه التوفيق و عليه التكلان » . در . المعجم حديث ، ج 7 ، ص 266 ، « باللّه التوفيق » و ص 306 ، « و على اللّه التكلان » ضبط شده است .
مرآت الافراد ( فارسى ) — صفحة 344
مساهمون: پير جمال الدين محمد اردستانى
ص٣٤٤