( 294 ) قرآن : ابراهيم ، بخشى از آيهء 48 .
( 295 ) ظاهرا اشارهاى است به حادثهاى در زندگى مصنف كه ، به علت قلت معلومات دربارهء حيات او ، نتوانستم مأخذ آن را معين كنم .
( 296 ) شير آز : آزمند شير .
( 297 ) حديث نبوى . إنّ المصلى يناجى ربّه ، فلينظر [ أحدكم ] بما يناجى ربّه ، بما يناجيه به .
ر . ك . المعجم حديث ، ج 6 ، ص 365 . در اين زمينه حضرت على بن ابى طالب ( ع ) مىفرمايد : « للمؤمن ثلاث ساعات : ساعة يناجى فيها ربّه و ساعة . . . » ( الخ ) ( غرر الحكم ، ج 2 ص 585 ، شمارهء 55 ) .
( 298 ) قرآن : الانبياء ، بخشى از آيهء 104 .
( 299 ) قرآن : الزّمر ، بخشى از آيهء 67 .
( 300 ) ر . ك . ص 88 ، همين كتاب .
( 301 ) قرآن : نوح ، 26 .
( 302 ) زبور : زبور كتاب مقدس آسمانى داود است . در اصطلاح صوفيه كنايت از تجليات افعال است چنان كه تورات كنايت است از تجليات جملهء صفات و اسماء ذاتيه است و قرآن عبارت از ذات مطلق است . ( فرهنگ لغات عرفانى )
( 303 ) نوح : يكى از پيامبران اولوالعزم كه نسبش به حضرت آدم ( ع ) مىرسد . براى اطلاع بيشتر ر . ك . قصص الانبياء ، قصهء يازدهم ، ص 40 - 33 .
( 304 ) سلوك : « سلوك طى مدارج خاص را گويند كه همواره سالك بايد طى كرده تا به مقام وصل و فنا برسد كه از جمله مدارج توبت و مجاهدت و خلوت و عزلت و ورع و زهد و صمت و خوف و رجا و حزن و جوع و ترك شهوت و خشوع و تواضع است . و به نزديك اهل تصوف سلوك عبارتست از رفتن مخصوص است و آن سير الى اللّه و سير فى اللّه است . بدانكه سلوك عبارت از سير الى اللّه باشد و سير فى اللّه باشد ، سير الى اللّه نهايت دارد ، اما سير فى اللّه نهايت ندارد و سير الى اللّه عبارت از آنست كه سالك چندان سير كند كه از هستى خود نيست شود و به هستى خدا هست شود و به خدا زنده و دانا و بينا و شنوا گردد . » ( فرهنگ لغات عرفانى )
( 305 ) مضمون جملهء
« فَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ »
در آيهء 137 ، آل عمران و آيهء 36 ، النحل .
( 306 ) اين مصراع كه به زبان تركى قديمى است يعنى « اين را بدان كه من مانند آن پسر هستم » .
( 307 ) معنى مصراع دوم : ظاهرا بگو : خاك [ با ] چوبدستى بلا را دور گردان .
( 308 ) صفشكن : كسى كه به صف دشمن حمله كرده و آن را درهم مىشكند .
( 309 ) عمّان : كنايه از درياى بزرگ بيكران . عمّان از قديم در زبان فارسى مثالى براى هر نوع دريا گرديده است . ( لغتنامه )
( 310 ) اشاره به داستان حضرت نوح ( ع ) ، قصص الانبياء ، قصهء يازدهم ، ص 40 - 33 .
( 311 ) « لا تذر » ، اشاره به بخشى از آيهء 26 ، سورهء نوح .
( 312 ) صفاهان : ( شهر ) اصفهان .
( 313 ) ظاهرا منظور جهانشاه قراقويونلو است . جهانشاه متوفى به سال 872 هجرى قمرى ، امير