فص حكمة علية فى كلمة اسماعيلية شيخ قدس اللّه سرّه از آن جهت حكمت عليّه را به كلمهء اسماعيليه استناد كرد كه حق سبحانه و تعالى اسماعيل را عليه السلام مظهر اسم على ساخته است و به اعطاى همت عاليه نواخته و لهذا صادق الوعد بود و به وفاى حق در عهود سابقه و عقود لاحقه قيام مىنمود و از روى علو مرتبه نزد ربّ خود مرضى بود كه
وَ كانَ عِنْدَ رَبِّهِ مَرْضِيًّا
.
و مىشايد كه مرضى بودن او در حضرت پروردگار از آن جهت باشد كه او وعاى روحانيّت نبىّ ماست كه مظهر ذات جامعه است . و علو ذاتى او راست ، لاجرم همين معنى سبب معاونت حكمت عليّه با كلمهء اسماعيليه تواند بود .
و چون على اسمى است از اسماى ذات و حضرت حق را از روى مرتبهء اعتبارات اعنى احديّت به حسب اسما و صفات ، و نيز مرضى بودن هر مربوب عند ربه مقتضى تعرض است به اسما كه ارباباند ، لاجرم شيخ - قدس اللّه سرّه - شروع در بيان حكمت برين نهج كرد كه :
اعلم أنّ مسمّى اللّه أحدىّ بالذّات ، كلّ بالأسماء .
يعنى در ذات حق سبحانه و تعالى به هيچ وجهى از وجوه كثرت نيست بلكه احدى الذّات است و اين ذات را وجوه غير متناهيه است و الوهيّت كه مقتضى