بيان فرموده « 1 » . « سخن چنين كند آن كس كه او به حق گوياست » .
و چون در اصول احصايى كه عبارت هدايت بيان از آن اين نشان داده كه « من احصاها دخل الجنة » چنان روشن گشته كه صورت تفاصيل مراتب مطلقا در مرتبهء شش تمام انجام مىشود ، ايمان نيز بر طبق همان اصل بيان فرموده .
اولا از براى تقديم اهم ، نهايت مراتب را مقدم فرموده كه « الايمان « 2 » ان تؤمن باللّه » يعنى ايمان آن است كه تو استوار گردى به خداى سزاى پرستش ، و علمى از سر وثوق و استوارى به دو حاصل كنى - چه ايمان در لغت عرب به معنى طمأنينت و وثوق است . و هوشمند زيرك را معلوم باشد كه هركه استوار شد در علم بدين اسم جامع كه الله « 3 » است ، او را معرفت به ساير حضرات الهى حاصل شده باشد چنانچه در مفاحص شمهاى از شمايم چمن تحقيقش ظاهر گشته . اينجا « 4 » مجال گنجايى آن نيست .
دوم مرتبهاى كه يلى « 5 » آن حضرات است ، عالم ارواح است و مرتبهء ملايكهء مقربين ؛ ازآنرو كه مستند بدان حضرتاند ، و منصات و مجالى كمالش واقع شدهاند ، چنانچه مدلولهاى « ملايكته » است .
و مرتبهء سوم عالم اجساد است ، و مرتبهء صور حرفى كه كتب آسمانى پيكر تمامى آن را نموده هم از روى استناد مذكور .
و مرتبهء چهارم عالم اجسام است كه غايت كمالى صور كونى است و هيئت تمامى آن در پيكر گرامى گوهر رسل ظاهر گشته از روى استناد مذكور .
و مرتبهء پنجم ، كه عقد آن برزخ البرازخ است و صورت جمعيت كل آمده و دايرهء وجود بدان تمام انجام گشته ، يوم آخر است - يعنى روز بازپسين .
چه نقطهء آخر در آن صورت تامّه ، عين اول خواهد بود . و از اين است كه اضافت ساقط گشته ، و نسبت كه در ساير مراتب اثبات فرموده اينجا منتفى شده .
هامش
( 1 ) - ب : ع .
( 2 ) - ب : الايمان تؤمن باللّه و ملائكته .
( 3 ) - م 2 :
ا ل ل ه .
( 4 ) - ب : اينجايى .
( 5 ) - ب : كه يكى .