و به اخبار آمده است كه فريشتهاى هست نام وى اصطفريائيل يك كنارهء لوح المحفوظ به كنار وى است ، چون بنده را چيزى خواهد رسيدن فرمان دهند تا مر او را به خواب بنمايد .
و گفت نزديك ايشان هر كس كه بميرد يا بكشندش انقضاى ( اجل ) « 1 » اجل است او را . و لا يقولون باخترام « 2 » الآجال كما قال اللّه تعالى :
فَإِذا جاءَ أَجَلُهُمْ لا يَسْتَأْخِرُونَ ساعَةً وَ لا يَسْتَقْدِمُونَ
« 3 » .
هامش
ظاهرا بر رسانيدن مناسبتر است و چه بسا كه منقول از نسخهاى صحيحتر ، زيرا با وجود : بيم كردن ديگر نيازى به : ترسانيدن نيست . به علاوه در متن عربى نيز عبارت چنين است : و يصدقون بالرؤيا و انها بشارة للمؤمنين و انذار لهم و توقيف ص 57 و چنين بر مىآيد كه مترجم بر رسانيدن به آن چه خواهد آمد را برابر معنى توقيف آورده به اين اعتبار كه در لغت يكى از معانى توقيف آگاه گردانيدن است
( 1 ) - يكى از دو اجل زايد به نظر مىرسد و بى آن نيز معنى تمام است .
در متن عربى التعرف هم يك اجل است : و عندهم ان من مات او قتل فباجله ص 57 مگر اينكه يك اجل را به معنى زمان بگيريم و اجل دوم را مجازا مرگ تلقى كنيم .
( 2 ) - در خلاصه و شرح تعرف هر دو جا باحترام است با حاى حطى نه خاى شخذ ، ولى در متن التعرف ص 57 با خاى معجمه است : و لا يقولون باخترام الآجال و ظاهرا همين وجه صحيح است زيرا احترام در اينجا معنى محصلى ندارد و با مورد بحث سازوار نيست در صورتى كه اخترام در لغت به معنى بريدن و از ريشه بركندن و مجازا مردن آمده است .
( 3 ) - آيهء 61 سورهء 16 نحل كه مناسب مقام است به صورت : فاذا جاء . . . الآية مىباشد .