منهم » ، « و من تشبّه بقوم فهو منهم » ، « و من كثّر سواد قوم فهو منهم . »
و خلاصهء سخن و خاتمة الكلام آن است كه مشايخ طريقت و حقيقت اجتماع كردهاند بدانك هر كس كه سه اصل را نگاه دارد و بدان ملازمت و محافظت نمايد آن كس از فقرا و اصحاب تصوّف باشد .
و هر كس كه اين سه اصل را محافظت نكند يا در يكى از اين سه اصل خللى اندازد او از حكم مذهب طريقت و روش مشايخ و متابعان ايشان بيرون رفت و از ايشان گريخت .
و آن سه اصل يكى اداى فرائض است اندك و بسيار ، و دشوار و آسان . او بايد كه همه را به جاى آرد كه هيچ ترك نشود . دوم اجتناب از محارم كه هر چيز كه حرام است پيرامون آن نگردد قولا و فعلا ، و آن حرام خواهى صغير ، خواهى كبير . و سيم ترك دنيا اندك و بسيار او كه هيچ چيز او را بايد كه طالب نبود و كلّ او را به اهل دنيا باز گذارد ، الّا آن مقدار كه ما لا بدّ مؤمن باشد .
و ما لا بدّ آن است كه رسول اللّه صلّى اللّه عليه و سلّم استثنا كرده است و بيرون داشته و فرمود كه : « اربع من الدّنيا و ليست منها : كسرة تسدّ بها جوعتك ، و خرقة توارى بها عورتك ، و بيت يكنّك من القرّ و الحرّ ، و زوجة صالحة تسكن اليها » ، يعنى نان پاره [ اى ] كه گرسنگى به آن بيارامد ، و جامهء كهنهاى كه عورت تو به آن پوشيده شود ، و خانه [ اى ] كه ترا از سرما و گرما نگاه دارد ، و زنى صالحه كه نفس تو به او بيارامد . و هر چيز كه غير ازين و زيادت ازين است هيچ كس [ را ] در آن حقّ نيست .
جنيد را پرسيدند كه چه مىگوئى در حقّ كسى كه از دنيا هيچ ندارد الّا به مقدار دانهء خرما . اسم تصوّف برو افتد يا نه ؟ و اين نام فقر برو صحيح آيد يا نه ؟ فرمود كه مكاتب را تا يك درم از بهاى او برو باقى است شرعا همچنان در حكم بندگى است . يعنى تا ذرّهاى از دنيا با مرد باقى است او را حكم اهل دنياست .
اكنون اى برادر بدان كه هر كه اين آداب و شرائط را ملازمت كند او از مبتديان مذهب طريقت باشد و بعد از آن اگر در طلب جدّ و اجتهاد نمايد هرآينه به معالى احوال ترقى كند و از محقّقان گردد .
أوراد الأحباب وفصوص الآداب ( فارسى ) — صفحة 288
مساهمون: ايرج افشار
ص٢٨٨