مصنفات فارسى ( فارسى ) — صفحة 402
آراء عرفانى در تمدن اسلامى شباهت داشته است . سمنانى در العروة و چهل مجلس به نكاتى توجه داده بهطورىكه خواسته است كه فرق ميان آراء عرفانى را در مذهب شكمان و اسلام نشان دهد . به هر حال آنچه سمنانى در اين رساله و در دو كتاب پيشين شديدا آن را رد كرده عقيده به تناسخ است در ميان پيروان شاكمونى / براى اطلاع بيشتر - الملل و النحل شهرستانى ، ترجمهء صدر تركه 447 و 450 . صفحه 224 / و ايشان ( شاكمونيها ) آن شخص را برخان گويند به معنى و اصل ( 161 - ) چنين است در نسخهها : برخان ، و ليكن اين كلمه كه به معنى و اصل در نزد اهل تناسخ از هنديان مىباشد در نسخههاى چهل مجلس و العروة لاهل الخلوة و الجلوة به صورتهاى بر خوان ، يرخون ، ترخان ، ترخوان ، و يرخن نيز ضبط شده است - العروة 8 - 567 ، چهل مجلس 9 - 328 . صفحه 225 / ليس فى الوجود سوى الله ( 162 - ) از سخنان جنيد بغدادى است . سمنانى در ملفوظاتش گفته است : « و آنكه از سيد الطائفه روايت مىكنند كه ليس فى الوجود سوى الله راست است به دو نوع : يكى آنكه وجود بر سه نوع است : وجود حقيقى و وجود مطلق و وجود مقيد . اگر ازين ، وجود حقيقى خواسته راست و وجود حقيقى جز حق واجب الوجود را نيست . و ديگرى به معنى آنكه هرچه نام وجود بر آن توان نهاد يا ذات حق است يا صفات او كه به ذات او قائم است يا افعال او كه از صفات فعلى صادر است يا آثار او كه از افعال ظاهر شده ، و غير از اين چيزى موجود نيست . پس چون وجود همه به اوست يا به صفات يا به افعال يا به آثار او ، آن سخن راست است / چهل مجلس 9 - 188 . صفحه 228 / لولاك لما خلقت الافلاك ( 163 - ) حديث سماوى است - به تعليقهء صفحه 181 در همين مجموعه . صفحه 229 / مصطفى فرموده است كه از فرزندان فاطمه يكى كه نام او نام من باشد . . . ( 164 - ) مراد حديثى است كه دربارهء خروج حضرت حجت ( عج ) در آثار خاصه و عامه به صورتهاى مختلف روايت شده است از آن جمله است : المهدى من ولدى ، اسمه اسمى و كنيته كنيتى اشبه الناس بى خلقا و خلقا له غيبة و حرة تضل فيها الامم ثم يقبل كالشهاب الثاقب يملؤها عدلا و قسطا كما ملئت جورا و ظلما / - سنن ترمذى 3 / 343 ، سنن ابى داود 2 / 207 ، المقالات و الفرق 76 ، اصول الكافى 1 / 341 ، نوادر كاشانى 153 ، العروة 288 . صفحه 229 / ابيت عند ربى يطعمنى و يسقينى ( 165 - ) حديث نبوى است كه به صورت : اياكم و الوصال انكم لستم فى ذلك مثلى ، انى ابيت يطعمنى ربى و يسقينى فاكلفوا من العمل ما تطيقون » هم آمده است / براى روايتهاى ديگر آن - صحيح بخارى 4 / 118 ، صحيح مسلم 3 / 133 ، الجامع الصغير 1 / 448 . صفحه 229 / لى مع الله وقت . . . ( 166 - ) از احاديث موضوعى است كه به همين صورت در بيشترينهء نگارشهاى فارسى و تازى آمده است / - جامع الاسرار آملى 27 و 205 ، كشف الاسرار ميبدى 7 / 172 ، مصباح - الهدايه 76 ، تذكرة الاولياء عطار 494 .