مصنفات فارسى ( فارسى ) — صفحة 397
صفحه 161 / رأى قلبى ربى ( 120 - ) حديث نبوى است كه به نام حديث معراج شهرت دارد و ليكن در تأويل آن اختلاف است . عدهاى به استناد آن رؤيت به بصر را اثبات مىكنند و عدهاى با توجه به آيهء 18 از سورهء نجم : « لَقَدْ رَأى مِنْ آياتِ رَبِّهِ الْكُبْرى » رؤيت به قلب را از آن استنباط مىنمايند . - معراجنامهء ابن سينا ، صص 52 - 51 . صفحه 161 / لم اعبد ربا لم أره ( 121 - ) از سخنان امير مؤمنان على ( ع ) است كه بعضا از آن به رؤيت با بصر تأويل كرده و عدهاى از آن رؤيت به قلب را استنباط كردهاند . در مرآة العقول 1 / 337 مىخوانيم : عن ابى عبد الله ( ع ) قال : جاء حبر الى امير المؤمنين ( ع ) فقال : يا امير المؤمنين هل رأيت ربك حين عبدته ؟ قال : ويلك ما كنت اعبد ربا لم أره . قال : و كيف رأيته ؟ قال : ويلك لا تدركه العيون فى مشاهدة الابصار ، و لكن رأته القلوب بحقائق الايمان . نيز - كتاب التوحيد 107 ، 122 ، تمهيدات عين القضاة 257 ، كتاب نقص 447 و 486 . صفحه 168 / خوشتر ازين در جهان دگر چه بود كار ( 122 - ) رباعى مزبور و داستان مربوط به آن كه مربوط به ابو سعيد ابو الخير است در اسرار - التوحيد 346 آمده است . و ليكن سمنانى در پى اين داستان ، حالى از احوال ابو سعيد را كه نزد ابو على داشته ياد مىكند و در اين موضع به نام ابو على دقاق ( متوفى 405 ) اشاره دارد و در صفحهء 221 همين مجموعه ، رسالهء بيان الاحسان ، كه همين موضوع را بمناسبتى تكرار كرده است ابو على فارمدى طوسى ( متوفى 477 ) را نام برده است ، در حالى كه صحيح آن ابو على دقاق است كه بنا بر نص محمد بن منور در اسرار التوحيد 51 پرسش و پاسخ مورد بحث را آورده است نه ابو على فارمدى كه خود دست ارادت به دامن بو سعيد داشته . صفحه 169 / و انه ليغان على قلبى . . . ( 123 - ) حديث نبوى است و بسيار مشهور . - النهاية ابن اثير 3 / 403 ، الاصول العشرة 88 ، تمهيدات عين القضاة 220 ، لوائح منسوب به همو 126 ، مختار الصحاح ، ذيل مادهء غين . صفحه 170 / اغانه ( 124 - ) پوشيدن ، فرو گرفتن ابر همهء آسمان را ( آنندراج ) . صفحه 172 / كل عمل لا يعمل بسنتى فهو مغصة عند الله عز و جلّ ( 125 - ) سمنانى به عنوان حديث نبوى آورده است . براى نظاير آن - سنن الدارمى 1 / 117 ، تنبيه الغافلين 207 . صفحه 173 / هو رجل اراد أن يصل الى الله تعالى به غير واسطتى . . . ( 126 - ) مؤلف ، همين موضوع را با تفصيل بيشتر و مطابقت دادن اين واقعهء مجد الدين بغدادى با واقعهء جمال الدين حلبى ، در ملفوظات خود نيز مطرح كرده است - چهل مجلس 87 - 184 . صفحه 174 / ياران را ما لا بد درآموزانند ( 127 - ) مقصود از ما لا بد ، واجبات ، فرائض و بطور كلى كليات و ضروريات اصول و فروع دين است كه سمنانى در رسالهء ما لا بد فى الدين - كه در همين مجموعه آمده است - به امهات مباحث آنها توجه داده است .