شيخ شهاب الدين سهروردى چند موضع تصريح فرموده است . چنان كه در شرح سخن امام محقق جعفر صادق - رضى الله تعالى عنه - آمده است كه انى اكرر آية حتى اسمع من قائلها فرموده كه او زبان خويش در اين معنى چون شجرهء موسى يافت كه
إِنِّي أَنَا اللَّهُ
[ 28 / 30 ] از او شنيد ، و اگر متعين بودى در دو صورت چگونه ظهور يافتى . و در قرآن مجيد
وَ هُوَ الَّذِي فِي السَّماءِ إِلهٌ وَ فِي الْأَرْضِ إِلهٌ
[ 43 / 84 ] چگونه صادق بودى ؟ و با هركه در عالم است
أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِيدِ
[ 50 / 16 ] كى بودى ؟ آخر در اين معنى نظر بايد كرد كه به نص قرآن ، ثالث ثلاثه ، كفر است كه
لَقَدْ كَفَرَ الَّذِينَ قالُوا إِنَّ اللَّهَ ثالِثُ ثَلاثَةٍ
. [ 5 / 73 ] و رابع ثلاثه ، صرف ايمان است و توحيد .
ما يَكُونُ مِنْ نَجْوى ثَلاثَةٍ إِلَّا هُوَ رابِعُهُمْ
[ 58 / 7 ] چه اگر ثالث ثلاثه بودى ، متعين بودى ، و يكى از ايشان . اما رابع ثلاثه آن است كه به وجود حقانى خويش كه به حكم
وَ لا أَدْنى مِنْ ذلِكَ وَ لا أَكْثَرَ إِلَّا هُوَ مَعَهُمْ
[ 58 / 7 ] ثانى واحد ، و ثالث اثنين ، و رابع ثلاثه ، و خامس اربعه ، و سادس خمسه است يعنى محقق حقايق اين اعداد ، و با همه بىمقارنت و غير همه بىمزايلت . چنان كه امير المؤمنين على - كرم الله وجهه - فرموده است كه هو مع كل شىء لا بمقارنة و غير كل شىء لا بمزايلة .
16 - و اين ضعيف در آن مدت كه صحبت با خواجهء جهان عزت انصار دولت مىداشت هرچند بعضى طعن مىزدند ، حق عليم است كه بدين سبب بود كه در استعداد او معنى
يَكادُ زَيْتُها يُضِيءُ وَ لَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نارٌ
[ 24 / 35 ] مىيافت ، و اعتقاد كلى بر آن داشت كه او به سخن مخالفان ، از حق بر نگردد .
17 - و دعاگو نيز اگر به عيان نيافتى ، و قول چندين بزرگ در اين معنى متوافق و متطابق نيافتى ، اين بيان را مكرر نكردى و دلايل بسيار نگفتى بر اين معنى . چنان كه در اول شرح فصوص و غيره بيان افتاده است تا دانشمندان محقق كه اصحاب فهوم ذكى باشند با شما تقرير كنند از تطويل و املال احتراز كردم . و من لم يصدق الجملة هان عليه ان لا يصدق التفصيل .
حق تعالى همگنان را هدايت سوى جمال خويش كرامت كناد . و أنا أو اياكم لعلى هدى أو فى ضلال مبين و الله الموفق و المعين .