مصطفى فرمود آن بيناى ره * حَيثُ لا صَبرٌ فَلا ايمانَ لَهُ
ب 2968 ، ر ك . تعليقات
همانطور كه مشاهده مىكنيد در بعضى موارد براى رعايت وزن و قافيه حتى آيات با احاديث از قاعده نحوى خود خارج و اعراب جديدى مىگيرند . براى جلوگيرى از هرگونه اشتباه اصل آيه يا حديث در تعليقات آورده شده است .
3 - در برخى موارد حتى يك كلمه هم از اصل حديث يا آيه را ذكر نمىكند بلكه منبع سخن خود را ذكر مىكند . يعنى مىگويد : اينچنين در كلام آمده ، يا : مصطفى ( ص ) چنين گفته است . براى نمونه :
از نبى بشنو چو فرمودت * لباسپوش از تقوى و مىرو براساس
ب 1703 ، اشاره به ى 26 س 7 ، اعراف
نى ز مؤمن آتش دوزخ بمرد * نور مؤمن نار او را كرد خرد
ب 2085 ، ر ك . تعليقات
چون ندا آمد به جانها از خدا * نى كه من هستم خداوند شما
ب 413 ، اشاره به ى 72 ص 7 ، اعراف
نگاهى عجولانه به فهرست آيات و احاديث در آخر تعليقات مبين استفاده فراوان ولد از كتاب و سنت است ، البته آن فهرستها مشتى از خروار است .
ب - استناد به اشعار ديگران
ولد در بعضى موارد براى تقويت گفتار خود به اشعار ديگران تمثل جسته است گاه اين اشعار در ضمن ابيات متن انتهانامه است . بيشتر آنها از پدر خود و از مثنوى اوست . در چنين مواردى گاه به صورت تضمين است و خود اشاره مىكند مثل :
4970 - همچنانكه گفت مولاناى ما * زبده مردان حق در دو سرا
4971 - آن خليفهزادگان مقبلش * زادهاند از عنصر جان و دلش
گر ز بغداد و هرى يا از رىاند * بىمزاج آب و گل نسل ويند
دو بيت اخير در دفتر ششم مثنوى معنوى ، ب 176 - 177 است .
و گاهى بدون ذكر نام بيت يا مصرعى را از مولانا مىآورد مثل :
4088 - آب در كشتى هلاك كشتى است * آب اندر زير كشتى پشتى است
دفتر اول ب 985