باب اوّل در ذكر مولد و منشاء شيخ ( قدس اللّه روحه )
مولد مبارك شيخ كبير سلطان الاولياء روزبهان - قدس اللّه روحه - در پسا « 1 » بوده است كه قصبهاى از قصبات شيراز است و از قبيلهء ديالمه بود ، و اين ديالمه قبيلهاى معروف و مشهور است و ولادت ميمونش در سنه اثنين و عشرين و خمسمائة بوده ، و عمر عزيزش هشتاد و چهار سال بود و در محرم سنه ست و ستمائة به عالم بقا رحلت فرمود و در سراچه قرب ربانى منزل ساخت .
و اگرچه علو شأن او و مرتبت عرفان او به جذبه عنايت ربانى و توفيق رعايت سبحانى بود ، اما در ابتداء حال رياضت بسيار و مجاهدات بىشمار به اختيار كشيده .
اما مبدا حالش از مصنفات مباركش چنان معلوم شد كه شيخ فرموده : كه اتفاق ولادت من در ميان قومى بود كه در غايت ضلالت و جهالت بودند ، و شغل ايشان همه تباهى و مناهى بود . چون به سن تميز رسيدم داعيهء طلب در وجودم پيدا شد با خود مىگفتم كه : خداوند و پروردگار من كجا است ؟ و در آن طفلى از كودكان و همنشينان مىپرسيدم در مكتب كه شما خداوند خود مىشناسيد ؟ ايشان گفتند : مىگويند از جارحه و جهات منزه است . از اين سخن مرا وجدى حاصل مىگشت .
چون به سن بلوغ رسيدم ، حب طاعت و خلوت بر من غالب شد . مدتى مديد بدينطريق مىگذرانيدم . قرآن را ياد گرفتم ، و به تحصيل علوم مشغول شدم .
هامش
( 1 ) - شهرستان فساى امروزى است كه به فاصله 164 كيلومترى شيراز واقع شده است .