به آخرت اى مالك يوم الدّين ، اى پادشاه ، اجزاى من مملوك مضبوط استوار گرفتهء توست هيچ حركتى و رفتنىاش نباشد جز در ممالك تو ، اجزاى مرا باحوال بسزا تو مىرسانى برگ روحم از شجرهء تقديرت جدا شدست گاهى حركت بسوى يمين آسايش مىكند و گاهى حركت بيسار رنج مىكند [ بهر حركتى كه در يسار رنج مىكند ] نوعى رنج مشاهده مىكند و بهر حركتى كه سوى يمين مىكند نوعى آسايش مشاهده مىكند تا اين برگ روح به قيامت بيمين بهشت افتد و قرار گيرد يا بيسار دوزخ اصحاب ميمنه و اصحاب مشئمه اين بود باللّه گفتم كه اى اللّه مرا و اجزاى مرا بىخبر مدار از خود كه مرده و پژمرده شوم چنانك ماهى از آب دور مىماند ، چنان شد كه اجزاى وجود من و اجزاى عالم مستغرق صنع او شد و من مشاهده مىكردم اللّه را بر سبيل حيرت با همه صفتهاش با خود گفتم چو اللّه گفتى حيرت گفتى يعنى اى كسى كه چشمها در وجه تو متحيّرند از نغزى و از سپيدى و از خوبى و از بىعيبى تا دل خيره مىشود از هرچه از اسم اللّه پيش دل آيد از سبحانى و پاكى روى و بىعيبى و سبكى دل از آن جمال كه در مخلوقات چنان نبينى اين همه [ نشان ] كنيزكان و غلامان بهشت و غيب باشد كه از پرتو حسن اللّه بديشان زده است پس هرچه مرا از سبحانى و قدّوسى و معشوقى اللّه و طرب پيش دل آيد آن همه نتيجهء پرتو اللّه است و خواتين غيب و بهشتاند و ملوك بهشتاند كه در جوار اللّه آن حسن و بها گرفتهاند اكنون باك نيست از درآمدن ايشان در دل كه آن حسنهاى دلربا كه تا بد از غيب آن همه اللّه است ( و اللّه اعلم ) .
فصل 94
گفتم اى اللّه وعده كردهء كه
وَ ما مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ إِلَّا عَلَى اللَّهِ رِزْقُها
« 1 » مرا چون از طريق ظاهر درها بر آوردهء روزى من از خود بده چو مرا از اسباب ميسّر نمىكنى هم شاهد خواهم و هم نعمت خواهم و هم سماع خواهم و هم حرمت خواهم و هم قدرت خواهم و هم مشيّت خواهم اللّه الهام داد كه اللّه و هو اللّه عبارتست از خوشيها و مرادها و مشيّتهاى همهء مخلوقات و زياده تو بىنهايت از من مىخور چنانك
هامش
( 1 ) قرآن كريم ، سورهء 11 ، آيهء 6 .