تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ديوان عطار ( فارسى ) — صفحة 858

مساهمون:

ص٨٥٨
خمرت طينة آدم بيدى اربعين صباحا ( مرصاد العباد ص 38 ) ( نقل از احاديث مثنوى ) بدان نفس كه ز خون شد محاسنش چو عقيق ( ص 725 س 11 ) اشاره است به داستان شكستن پيشانى پيغمبر در جنگ احد در سال سوم هجرت عبد الله بن قميئه پس از آنكه مصعب بن عمير را كه پيشاپيش پيغمبر ( ص ) رايت مىبرد از پاى درآورد پاره سنگى چند بدست گرفت و به پيشانى پيغمبر زد پيشانى شكست و خون از آن جارى شد . ( ناسخ التواريخ جلد 3 ص 153 ) ( براى اطلاع بيشتر رجوع شود به ابن اثير ج 2 ص 61 و ابو الفداء ج 1 ص 133 ) بدخشان ( ص 764 س 20 ) نام ولايتى است ما بين هندوستان و خراسان گويند معدن لعل و طلا در آنجا هست ( آ ) برآوريد ز دودى كبود در شش روز ( ص 809 س 17 ) اشاره است به آيه 10 سوره فصلت : «
ثُمَّ اسْتَوى إِلَى السَّماءِ وَ هِيَ دُخانٌ
» برخاست لا ز پيش و بالا در اوفتاد ( ص 761 س 14 ) اشاره است به الا كه مقام اثبات حق ولا كه مقام نفى غير است و مقصود لا إله الا للّه از نفى باثبات رسيدنست . بر سرى ( ص 771 س 11 ) و بر سر . ف . بمعنى علاوه و آن عبارتست از بار قليلى كه بر بار كثير بر سر گذارند و آن را سربارى نيز گويند . بركستوان ( ص 792 س 20 ) بفتح اول و ضم كاف پوششى بود كه در روز جنگ مىپوشيده‌اند و بر اسب نيز براى حفظ مىافكنده‌اند و آن جامه‌اى بوده كه بجاى پنبه در آن پيله و ابريشم فرومايه كه كج و كژ گويند مىگذاشته و مىدوخته‌اند . فردوسى گفته : « بپوشيد بركستوان نبرد » فرخى گويد :
در مصاف دشمنان كو با كمان يورش گرفت * مرد در جوشن بلرزد پيل در بركستوان ( آ )
برو انگشت بر لب نه كه در انگشت رحمانى ( ص 832 س 14 ) اشاره است بدين حديث :
ديوان عطار ( فارسى ) — صفحة 858 | فريد الدين العطار النيسابوري / تقى تفضلى