تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ديوان عطار ( فارسى ) — صفحة 856

مساهمون:

ص٨٥٦
ابن عطا ( ص 727 س 2 ) ابو العباس ابن عطا : يكى از شيوخ صوفيه و مشاهير زهاد گويند به شبانروزى بيش از دو ساعت نخفتى و يك‌بار ختم قرآن كردى و نيز ختمى آغازيد به قصد فهم و استنباط و چهارده سال بكشيد و بيش از نيم آن بر جاى بود كه درگذشت . ( از لغت‌نامهء دهخدا نقل از صفوة الصفوة ) اجرا ( ص 825 س 13 ) چون حساب خرج را مجرا دهند و صحيح كنند گويند كه اجراء كنند چنان كه قاضى سجل كند گويند امضاء كرد ( آ ) عطار اجرا ستان آورده كه نزديك به معناى متداول امروز يعنى امضاء و دستور يا وظيفه و حقوق گرفتن است . ادرار ( ص 798 س 8 ) بالكسر . ع . بمعنى وظيفه . ادريس ( ص 155 س 10 ) به گفتهء قفطى ترجمهء او در دست نيست جز آنكه او را يكى از انبياء يونان و مصر دانسته‌اند و نسب او چنين كرده‌اند : ادريس بن يا رد بن مهلائيل بن قينان بن انوش بن شيث . گفته‌اند نام او به يونانى ارميس است كه تعريب‌شدهء آن هرمس است او را هرمس الهرامسه هم گويند . عدهء ديگر گفته‌اند كه نام او در يونانى طرميس است در عبرى خنوخ كه به عربى أخنوخ شده است در قرآن ادريس آمده . ( نقل از تاريخ الحكماء قفطى چاپ ليپزيگ ص 1 ببعد ) « قوله تعالى :
وَ اذْكُرْ فِي الْكِتابِ إِدْرِيسَ
« آيهء 56 سورهء مريم » . او از فرزندان هابيل بود و عابد بود و عبادت مىكرد هزار سال و همهء خلق بت مىپرستيدند آنگاه حق تعالى او را بخلق فرستاد برسالت . ( نقل از قصص الانبياء باهتمام حبيب يغمايى ص 30 ببعد ) ( براى اطلاع بيشتر رجوع شود به ابن اثير ج 1 ص 25 و مجمل التواريخ ص 184 ) اذفر ( ص 3 س 8 ) بفتح اول و سوم . ع . بمعنى : تيزبو و خالص مشك اذفر يعنى مشك تيزبوى و خالص ارجعى ( ص 736 س 3 ) اشاره است به آيهء 28 سورة الفجر : «
يا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ . . . »
ارغنون ( ص 849 س 10 ) سازى است مشهور و معروفست كه افلاطون آن را وضع كرده . ( آ )