نيران شهيق است ، نزد آن مفازه « 1 » عميق است ، غريب راه كند . » آنجا از راه بريدن « 2 » مقامات اربعين خبر دهد ، مثل مقام ادب ، و رهب و نصب ، و طلب ، و طرب ، و عجب ، و عطب ، و شرف ، و نزه ، و صفا ، و صدق ، و رفق ، و عتق ، و تصريح ، و ترويح ، و تمييز ، و شهود ، و وجود ، و عدّ ، و كدّ ، و ردّ ، و امتداد ، و اعتداد ، و انفراد ، و انقياد ، و مراد ، « 5 » و حضور ، و رياضت ، و حياطت ، و افتقاد ، و اصطلاد ، و تدبّر « 6 » ، و تحيّر ، و تفكّر ، و تصبّر ، و تعبّر ، و رفض « 7 » ، و نفض ، و رعايت ، و هدايت ، و بدايت .
اين مقامات اهل صفا و صفوتست . هر مقامى را علوميست ، بعضى مفهوم و بعضى نامفهوم .
( 879 ) بعد ازين در مفاوز روند ، و آنگه جائز شوند از اهل و مهل ، و جبل و سهل بگذرند
« فَلَمَّا قَضى مُوسَى الْأَجَلَ »
« 11 » - چون ازين مقامات اربعين بگذشت ، كه طرق سالكان بود در بدايت - ( ترك اهل كند ) چون حقيقت را اهل شد « 12 » . با آن همه « 13 » راضى شد بخبر دون از نظر ، تا فرقى باشد ميان مهتر و كهتر . قال
« لَعَلِّي آتِيكُمْ مِنْها بِخَبَرٍ »
« 14 » . چون مقتدا بخبر قانع شد ، چون راضى نشود مقتدى بأثر ؟
قال :
« مِنَ الشَّجَرَةِ »
« 16 »
« مِنْ جانِبِ الطُّورِ »
« 17 » . از شجره بشنيد ، ليكن از حقّ شنيد . حلّاج گفت « مثل من مثل آن شجره است . »
هامش
( 1 ) مفازه : مفارقهSMمفازةA( 2 ) بريدنS: برندنM( 5 ) و مراد : مرادSM( 6 ) و تدبر . . . و رفضS: -M( 7 ) و تفكر . . . و رفص : تفكر و تصبر تعبر رفضSM( 11 )فَلَمَّا قَضى . .: سورهء 28 ( القصص ) آيهء 29
( 12 ) ( ترك اهل كند ) چون . . . اهل شد : ترك الاهل حين صار للحقيقة أهلاA( 13 ) با آن همه : باز آن همهSMمع ذلك كلهA( 14 )لَعَلِّي آتِيكُمْ . .: سورهء 28 أيضا ، آيهء 29
( 16 )مِنَ الشَّجَرَةِ: سورهء 28 ، آيهء 30
( 17 )مِنْ جانِبِ الطُّورِ: سورهء 28 ، آيهء 29