تحصيل عرفان صفات ، ليكن در رجوليّت تردّد بود . لاجرم حقّ او را به دعوت خلق مشغول كرد ، بحقّ خواندن نيابت مصطفى - عليه السلام - زيرا كه اوليا نوّاب انبيااند . قال اللّه تعالى
« وَ مِنْ قَوْمِ مُوسى أُمَّةٌ يَهْدُونَ بِالْحَقِّ . »
« 3 » و قال - عليه السلام - « العلماء ورثة الانبياء . » تصديق اين سخن آنست كه ازو پرسيدند كه « ميان انبيا و أوليا چه فرق است ؟ » گفت « پيغامبران را بر احوال مسلّط كردند ، تا مالك احوال شدند .
ايشان در احوال تصرّف كردند ، نه احوال در ايشان . ديگران را حال بر ايشان مسلّط كردند ، ، نه ايشان را بر حال . حال بر ايشان تصرّف كرد « 9 » ، نه ايشان در حال . معروفست كه او در غلبهء حال بود ، مغلوب سكر بود ، در زمان بلا از سكر به صحو نتوانست آمد . اگر نه ، قتل چون برو روا بودى ؟ سخن اهل سكر علم مجهولست .
252 فصل فى وصف العارفين
( 743 ) زيركان در عالم قياساند . ايشان در عشق وسواساند .
جانبازان بىغماند . كلاهداران كم زناند . از صفت در جهان ايشانند ، از آن در عالم بىنشاناند . معربدان درگاهاند ، و شاقان وصلتاند . واصلان رعنااند ، سراندازان بىباكاند . قلزم فلك از شوق ايشان سراب شود . چشم اجرام از عشق ايشان پرآب شود .
هامش
( 3 )وَ مِنْ قَوْمِ مُوسى . . .: سورهء 7 ( الاعراف ) آيهء 159
( 9 ) تصرف كرد : تصرف كردندSM