و در وهم قسمت جسم « 1 » بىنهايتست . و آنچه « 2 » خصم تشنيع زند كه اگر ريگچه « 3 » قسمت بىنهايت پذيرد و كوه نيز « 4 » ، پس كوه و ريگچه برابر باشند ، سخنى متوجّه نيست ، زيرا كه ما نمىگوئيم كه اين قسمت بىنهايت در اعيانست ، بلكه وهميست كه تقدير كنيم قسمتى بعد از قسمتى « 5 » . و تواند بود كه دو چيز « 6 » بىنهايت باشند در عقل و يكى از يكى بيشتر باشد ، هم چون « 7 » اعداد عشرات ممكن و اعداد مئات ممكن « 8 » كه عدد عشرات ممكن « 9 » بيش از اعداد مئات ممكن است از آنكه در هر صدى « 10 » ده ده موجود است و با اين همه هر دو را عدد در وهم « 11 » بىنهايت است .
فصل دوّم در نهايت محدّد « 12 » و مكان و زمان و اشارتى بكون و فساد
( 11 ) بدان كه هر عددى از چيزها كه آحاد آن مجتمع شوند « 13 » و درو « 14 » ترتيبى باشد ، خواه وضعى هم چو اجسام را « 15 » ، و خواه طبيعى « 16 » هم چو علل و « 17 » معلولات را « 18 » و صفات و موصوفات را « 19 » ، كه يكى بعد از يكى باشد و پيش از ديگرى ، در عقل بايد كه متناهى باشد . و بىنهايت متصوّر نشود ، كه اگر امتدادى بىنهايت يا سلسلهاى مرتّب « 20 » از اعداد بىنهايت
هامش
( 1 ) جسم : -F( 2 ) آنچه : اگرF( 3 ) ريگچه : چه ريگF( 4 ) نيز : + قسمت بىنهايت پذيردSH( 5 ) بعد از قسمتى : -f( 6 ) دو چيز : درF( 7 ) چون : چوSH( 8 ) ممكن : + استSHF( 9 ) كه عدد عشرات ممكن بيش از اعداد مئات ممكن است : -F( 10 ) صدى : ضدىF( 11 ) در وهم : درهمF( 12 ) محدد : مجردF( 13 ) شوند : شودSH( 14 ) درو : در وىSو در وىH( 15 ) اجسام را : اجسامSH( 16 ) طبيعى : طبعF( 17 ) علل و : عللSH( 18 ) معلولات را : معلولاتF( 19 ) موصوفات را : موصوفاتF( 20 ) سلسلهاى مرتب : سلسله مراتبSH