حقّ تعالى واجب الوجود است يعنى « 1 » هميشه بود و وجود و وجوب « 2 » او به خود است ، پس هميشه باشد .
( 66 ) و بدان كه فرق است ميان وجوبى كه به خود باشد و ميان و جوبى كه به غير باشد . هر « 3 » چه به خود واجب است آن قديم باشد « 4 » ، و هر چه به غير « 5 » واجب است محدث باشد « 6 » . و نيز « 7 » هر چه به خود واجب است به خود قائم است ، پس به ديگرى « 8 » محتاج نباشد ، و هر چه بغيرى واجب است بغيرى « 9 » قائم است و بغيرى « 10 » محتاج باشد « 11 » . و چون حقّ « 12 » تعالى به خود واجب است قديم است ، و چون به خود قائم است به ديگرى محتاج نيست و محدث نيست .
( 67 ) و بدان كه خلق كه « 13 » در آفرينش و آفريدگار سخن گويند « 14 » بسياراند « 15 » ، امّا ما « 16 » بر دو صنف اختصار كنيم « 17 » : اوّل « 18 » صنفى كه ايشان را فلاسفه « 19 » مىگويند ، گفتند « 20 » كه حقّ تعالى « 21 » اوّل چيزى كه بيافريد ملكى بود كه آن را عقل اوّل خوانند چنان كه رسول عليه السلام « 22 » مىفرمايد « 23 » « اوّل ما خلق اللّه العقل » ، و اين « 24 » ملك را سه جهت بود كه آن را سه پر « 25 » خوانند « 26 » : يكى بمعرفت حقّ « 27 » تعالى تعلّق دارد ، و يكى بمعرفت خود ، و يكى بامكان خود « 28 » تعلّق دارد . [ و آن جهت كه بمعرفت حقّ « 29 » تعلّق دارد ] « 30 »
هامش
( 1 ) يعنى : + كهS( 2 ) و وجوب : -S( 3 ) هر : و هرS( 4 ) باشد : استS( 5 ) به غير :
بغيرىS( 6 ) محدث باشد : - باشدS( 7 ) نيز : -F( 8 ) پس به ديگرى : و بغيرىS( 9 ) بغيرى واجب است بغيرى : به غيرF( 10 ) و بغيرى : بغيرىF( 11 ) باشد : استS( 12 ) حق : خداىS( 13 ) خلق كه : - خلقFخلق جهانS( 14 ) گويند : گوىF( 15 ) سخن گويند بسياراند : سخن بسيار گفتهاندS( 16 ) اما ما : و منS( 17 ) كنيم : خواهم كردS( 18 ) اول : -SP( 19 ) كه ايشان را فلاسفه : -F( 20 ) گفتند كه : -F( 21 ) تعالى : سبحانه و تعالى : سبحانه و تعالىS( 22 ) رسول عليه السلام : پيغمبرS( 23 ) فرمايد : + كهS( 24 ) اين : آنS( 25 ) سه پر :
پرFسه نامS( 26 ) خوانند : بودS( 27 ) حق : خداىS( 28 ) بامكان خود : بامكانF( 29 ) حق : + تعالىS( 30 ) و آن جهت . . . تعلق دارد : -F