فصل دوم
( 5 ) سلحفاتى چند در ساحل نشيمن داشتند ، وقتى بر دريا بر سبيل تفرّج نظرى مىكردند ، مرغى منقّش بر سر آب برسم طيور بازى مىكرد ، گاه غوطه مىخورد و گاه بر مىآمد . يكى از ايشان گفت آيا اين شكل مطبوع آبيست يا هوائى ؟ ديگرى « 1 » گفت اگر آب نبودى در آب چه كار داشتى ؟ سوّم « 2 » گفت اگر آبيست بىآب نتوان بود . قاضى حاكم مخلص كار بر آن آورد كه نگاه داريد و مراقب حال او باشيد ، اگر بىآب تواند بود نه آبيست و نه به آب محتاجست ، و دليل برين ماهيست « 3 » كه چون از آب مفارقت كرد « 4 » حياتش استقرار نپذيرد . ناگاه بادى سخت برآمد و آب را بهم آورد ، مرغك در اوج هوا « 5 » نشست .
حاكم را گفتند مؤاخذت را بتبيانى « 6 » حاجتست . حاكم سخن ابو طالب مكّى - قدّس اللّه روحه « 7 » - كه در حقّ پيغمبر ما صلّى اللّه عليه « 8 » مىگويد در باب وجد و خوف : « اذا البسه اللّه « 9 » ازال ترتيب العقل عنه « 10 » و رفع عنه الكون و المكان « 11 » » . گفت در حال وجد مكان از پيغمبر « 12 » بر مىداشتند « 13 » . و در حقّ حسن بن « 14 » صالح مىگويد در باب محبّت در مقام خلّت كه « ظهر له العيان فطوى له المكان » . و بزرگان از جمله حجب عقل هوا را و مكان را « 15 » و
هامش
( 1 ) ديگرى : ديگرS( 2 ) سوم : سيمT( 3 ) و دليل برين ماهيست : در قوام و دليل برين حال ماهيستT( 4 ) از آب مفارقت كرد : مفارقت كرد از آبT( 5 ) هوا : -T( 6 ) مواخذت را بتبيانى : ماخذت را ببيانىT( 7 ) روحه : + شريف نشنيده آيدT( 8 ) ما صلى اللّه عليه : -T( 9 ) اللّه : -S( 10 ) العقل عنه : - عنهT( 11 ) الكون و المكان : الكون المكانT( 12 ) پيغمبر : + عليه السلامT( 13 ) بر مىداشتند :
بر مىداشتS( 14 ) حسن بن : - بنS( 15 ) مكان را : مكان را جسمS