و زمينها . آيتى ديگر :
« وَ أَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّها »
« 1 » .
( 92 ) و چون آنچه در محسوسات ، و از همه شريفتر است ، نور است ، پس از انوار آنچه تمامترست شريفتر است ، و شريفترين جسمها « هورخش » است كه تاريكى را قهر مىكند . ملك كواكب و رئيس آسمانست و كنندهء روز روشن با امر حقّ تعالى ، كافل قوّتها « 2 » ، خازن « 3 » عجائب ، صاحب هيبت ، مستغنى بنورش از جملهء كواكب .
همه را نور مىدهد و او از كس نور نمىستاند ، و همه را رونق و بها مىپوشاند . پاكا خدايا كه او را آفريد و نورانى گردانيد . اوست مثل اعلى در آسمانها و در زمينها زيرا كه اوست نور انوار اجسام چنان كه حقّ تعالى نور انوار است از آن عقول و نفوس . آيتى ديگر گفت
« وَ لِلَّهِ الْمَثَلُ الْأَعْلى »
« 4 » و اين آيتى ديگر را مبيّن مىگرداند از روى مثلى ، اوست آيتى بزرگ كه ظاهرست بنورش ، خفيّست شرفش بر جاهلان . و آيت حقّ تعالى ظاهرترين آياتست و ظاهرترين آيات هورخش شديد « 5 » است ، و اوست كه آيت بزرگترين است و علّامه است و فاعل است با امر حقّ تعالى و پوشيده است اى ظاهر نگشت از بهر شرفش . و اوست كه سبب روز است بظهورش و سبب شبست از بهر خفايش و سبب فصول چهارگانه است از بهر ميلش به جنوب و شمال ، و او روشنكنندهء چشم سالكان است و وسيلت ايشانست بحقّ تعالى .
پس اوست كه حىّ ناطق است و ظاهرتر است ، و اوست كه حجّتست
هامش
( 1 ) سورهء 39 ( الزمر ) آيهء 69
( 2 ) قوتها : + قوتهاI( 3 ) خازن : حاوىA( 4 ) سورهء 16 ( النمل ) آيهء 62
( 5 ) شديد : عديدI )هو هورخش الشديدA (