كتاب مثنوى مىكند در انتخاب منتخب حديقه نيست بنابراين جاى شك نيست كه همه جا مقصود مولوى از الهىنامه خود كتاب حديقه است چنان كه نظر عبد اللطيف عباسى هم همين است و او گويد : نام حديقه الهىنامه است .
شهرت و رواج كتاب حديقه
اين كتاب به سبب اهميت مطالب و شيوائى نظم و اسلوب بديع در عهد خود سنائى و در دورهء زندگانى وى شهرت يافته و خداوندان حكمت و دانش و ادباء عصر و بلغاء و شعراى زمان و مشايخ صوفيه بدان توجه نموده اشعار آن را نقل مجالس خويش ساخته و در تأليفات خود آورده و بدين سبب در اندك مدتى صيت و آوازهء آن در اطراف بلاد منتشر گشته و زبانزد خاص و عام گرديده است قديمترين جائى كه از اشعار حديقه نقل شده در كتاب كليله و دمنه بهرام شاهى است كه چنان كه احتمال دادهاند ترجمهء آن در حدود سال 538 بوده و ابو المعالى نصر اللّه بن محمد بن عبد الحميد منشى كه معاصر با حكيم بوده چند بيت از اشعار اين كتاب را در ترجمهء كليله و دمنه خود به استشهاد آورده است .
اختلاف نسخههاى حديقه با يكديگر
گذشته از تحريفات و تصرفات فراوان كه در ساليان دراز بوسيلهء نساخ و كتاب در آن پيدا شده است چون در زمان خود حكيم اين كتاب مرتب نشده و هركس كه قسمتى از اشعار آن را بدست آورده براى خويش نسخهء ترتيب داده از اين جهت در زياده و نقصان و تقديم و تأخير مطالب و پس و پيش ابيات ، نسخهها با يكديگر بسيار مختلف و متفاوت است چنان كه عدد ابيات بعضى نسخ پنجهزار بيت و بعضى شش و برخى تا ده هزار بيت و زياده است و از اين رو كمتر دو نسخهء را ( مگر آنكه از روى يكديگر نوشته شده باشد ) مىتوان با هم موافق يافت محمد بن على الرفاء ( يا رقّاء و يا رقّام ) در مقدمهء حديقه كه