لا قيمة له » . كس چه داند كه اين كلمات از سرّ چه حالت گفته آمده است ! سه عالم را شرح و نشان داد و مصطفى - صلعم - اهل اين سه عالم را ظاهر و مبيّن كرد ، و پيدا و روشن گردانيد .
( 409 ) امّا جوانمردى ديگر . اين سخن مبيّنتر چنان كه در خور فهم همه كس باشد ، گفته است آنجا كه گفت : « المسافرون ثلاثة أصناف : صنف يسافر فى الدّنيا رأس ماله الدّنيا ، و ربحه المعصية و الندامة ؛ و صنف يسافر فى الآخرة رأس ماله الطّاعة و العبادة ، و ربحه الجنّة ؛ و صنف يسافر إلى اللّه - تعالى - رأس ماله المعرفة ، و ربحه لقاء اللّه - تعالى - » . چه مىشنوى ! دانم كه گويى : اين مقام زهد ، و بيان زاهدان است ؛ و نزد محقّقان ، زهد و زاهد خود نيست و نباشد . از بهر آنكه دنيا خود آن قدر ندارد كه ترككنندهء آن زاهد باشد .
( 410 ) اگر خواهى از مصطفى بشنو كه درجهء دنيا بچه حدّ مىرساند در حقارت و نزارت ، آنجا كه گفت : « لو كانت الدّنيا تزن عند اللّه جناح بعوضة ما سقى كافرا منها شربة ماء » دنيا را كمتر از پر پشّهاى مىخواند به نسبت با عالم الهيّت .
هامش
( 1 ) آمده استA . . . UمىشودH- -
( 1 - 3 ) سه . . . گردانيدMUسه . . . داد و اهل . . . كردASسه . . . داده است . . . مبين ساخت و روشنBسه . . . اهل آن را ظاهر و پيدا كردHسيد عالم . . . داد و اهل . . . گردانيدPسه . . . و پيدا گردانيدR- -
( 4 ) خور فهمAMSخورBHRخودPU- -
( 9 ) زهد . . . نباشدAHPRSUهست نه زهد و نه زاهدBزهد . . . اين مقدار . . . نباشدM- -
( 10 - 11 ) آن . . .
خواهىA . . . Uاو زاهد بود اگر خواهى تمامى اينB- -
( 11 - 12 ) در . . . و نزارتBHMPRU - AS- -
( 12 ) آنجاA . . . U - M- -
( 13 ) ماهA . . . Uماقط يعنى دنيا نزد خداى - تعالى - چند نسبتى كه پر پشهء شربتى آب هيچ كافر ندادىB- - دنيا را كمترC - A . . . Uدنيا راI- - به نسبت . . . الهيتAMPSUنسبت . . . الهىBبه نسبت با عالم خودHبه نسبت . . . خودR- -