لطيفه تفصيليه
بدان كه ظاهر ازين دو آيه كريمه آنست كه نفخه صور قيامت دو نفخه است اول از جهت اماتت هر كه پندارد كه حياتى دارد از اهل آسمانها و زمين و نفخه دوم از جهة احياء ايشان بعد از اماتت ايشان ، و قيام از خواب جهالت
« ثُمَّ نُفِخَ فِيهِ أُخْرى فَإِذا هُمْ قِيامٌ يَنْظُرُونَ »
.
و اين قيام قيامت باشد ، و در قيامت بعث بود
« ثُمَّ إِنَّكُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ تُبْعَثُونَ »
پس ثواب و عقاب كسانى كه دنيا و آخرت ايشان متحد شده باشد « لو كشف الغطاء ما ازددت يقينا » به آن محتاج نباشد كه گويند
« فَكَشَفْنا عَنْكَ غِطاءَكَ »
.
پس عمل و ثواب ايشان يكى بود « أعبد اللّه لا لرغبة او لرهبة بل لانه اهل لأن يعبد و انى اهل لان أعبد » پس ايشان را انتظار قيامت و بعث ثواب نبايد داشت ، و غير ايشان را در نشئهء ثانيه مكشوف كند كه هستى نيستى بوده است ، و نيستى هستى ، و ذات ايشان بىذاتى ، و بىذاتى ذات ، و صفت بىصفتى ، بىصفتى صفت .
پس ببينند كه ظواهر چيزها نه آنست كه ايشان به ظاهر داشتهاند ، و بواطن و حقايق نه آنچه ايشان باطن و حقيقت انگاشتهاند ، و از ارتفاع حجب ظاهر و باطن بحقيقت حقايق و ذات ذوات رسند پس زمين نه آن زمين بود كه در نشئهء اول آن را زمين ميدانستهاند و آسمان نه آن آسمان
« يَوْمَ تُبَدَّلُ الْأَرْضُ غَيْرَ الْأَرْضِ وَ السَّماواتُ وَ بَرَزُوا لِلَّهِ الْواحِدِ الْقَهَّارِ »
.
« يا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمْ إِنَّ زَلْزَلَةَ السَّاعَةِ شَيْءٌ عَظِيمٌ »
الآية يعنى اى مردمان بپرهيزيد از عذاب پروردگار شما ، بدرستى كه شدت تحريك زمين در قيامت چيزى بزرك است .
[ لطيفة تأويليه
« إِنَّ زَلْزَلَةَ السَّاعَةِ »
هلاك الاستعداد النظرى
« شَيْءٌ عَظِيمٌ .
تَذْهَلُ كُلُّ مُرْضِعَةٍ »