لطيفهء چهارم
آفتاب كه مفيض انوار كل است در آفرينش اين عالم ، و ماه آنكه ازو استفاضه نور مىكند و بر مادون خود افاضه مينمايد در وقت غيبت او و كواكب مبادى فيضان انوار جزئىاند پس چون نور انوار تعالى مكشوف شود كواكب را وجودى نماند
« وَ إِذَا الْكَواكِبُ انْتَثَرَتْ »
و ماه محو شود
« وَ خَسَفَ الْقَمَرُ »
و مستفيض بمفيض پيوندد
« وَ جُمِعَ الشَّمْسُ وَ الْقَمَرُ »
و چون ذو النور و نور يكى شود نه از افاضه اثرى بماند و نه از استفاضه
« إِذَا الشَّمْسُ كُوِّرَتْ »
.
و
« لا يَرَوْنَ فِيها شَمْساً وَ لا زَمْهَرِيراً »
جبال را كه سبب اعوجاج طرق وصول و مقتضى مقامات تعب سلوك است به اول
« كَالْعِهْنِ الْمَنْفُوشِ »
كند ، و به آخر به كلى نسف كند
« وَ يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْجِبالِ فَقُلْ يَنْسِفُها رَبِّي نَسْفاً فَيَذَرُها قاعاً صَفْصَفاً لا تَرى فِيها عِوَجاً وَ لا أَمْتاً »
و بحار را كه عبور آن جز بتوسط كشتيها رساننده بساحل نجات و استدلال بثواقب كواكب متعذر باشد از ميان برگيرند
« وَ إِذَا الْبِحارُ سُجِّرَتْ »
بر و بحر و شيب و بالا و آسمان و زمين يكسان شود و خلايق بعرصات حاضر شوند
« فَإِذا هُمْ بِالسَّاهِرَةِ »
« اهل برازخ را حجب رقيق و كثيف از پيش بردارند
« وَ إِذَا الْقُبُورُ بُعْثِرَتْ »
مرك را كه بهر دو طرف تضاد است هلاك خلق بود ، بر صورت كبش املح ميان بهشت و دوزخ بكشند تا بمرگى مرگ كه نيستى نيست باشد هستى مطلق كه حيات ابدى باشد عيان شود .
دوزخ را بر صورت اشترى به اعتقاد بعضى بعرصات آورند
« وَ جِيءَ يَوْمَئِذٍ بِجَهَنَّمَ »
تا اهل عيان آن را مشاهده كنند
« وَ بُرِّزَتِ الْجَحِيمُ لِمَنْ يَرى »
و از هول مشاهده او اجراء آفرينش گواه بر نيستى خود باشد .