خليفة » قال : فكثر الناس و ضجوا ثمّ قال كلمة خفية . . و ذكر الحديث « 1 » .
بعد از آن كه راوى نقل كرد تا قول رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله : إلى اثنى عشر خليفة .
گفت : پس بسيار بودند مردم و صداها كردند ، بعد از آن فرمود ، آن حضرت كلمهء سبك بنابر نسخه [ اى ] كه در نزد من بود ، و اظهر اين است كه خفيه باشد ، و ذكر كرد تتمهء حديث را .
اگر سائلى گويد كه : دفع مىكند تأييد به اين اخبار را قولى كه منسوب است به رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله كه : لا يزال هذا الدين عزيزا الى اثنى عشر خليفة ، چه ضعف مذهب اثنى عشر در بسيارى از ازمان ظاهر است ، و ظهور ضعف دليل اين است كه مراد به اثنا عشر خليفه دوازده امام كه اماميهء اثنىعشريه قائلند نباشد ، زيرا كه بنابر طريقهء ايشان عزّت دين در ضمن عزّت مطلق اسلام نيست و عزّت مذهب اثنى عشر در اكثر ازمان مفقود بود .
جواب آنكه : مراد از عزيز بودن اين دين غلبهء مطلقه بر بلدان نيست به واسطهء ظاهر بودن وفور كفره در ازمان سابقه ، پس مراد به عزيز بودن اين دين مستمر بودن اين دين است بر وجهى كه مطلوب و مقرّر است و مندرس نشدن نورش كه متحقق مىشود به تبعيت ائمه عليهم السّلام ، و اما ارادهء عموم به تبعيت و با غلبهء آن لازم نيست .
و ممكن است تأييد دلالت در روايات به اينكه كافى نيست در اميرى كه مذكور است در روايات همين كه اميرى از اسلام باشد به واسطهء منحصر نبودن امير به اين وصف در اين عدد ، بلكه مراد اميرى است كه متعين باشد به تعيين اللّه تعالى تا مستنبط شود از قول رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله : الامر لا ينقضى حتى يمضى
هامش
( 1 ) . بحار الانوار 36 / 365 .