حافظ - ما از شخص شما سيد جليل القدر مؤدّب انتظار نداريم كه نسبت هواپرستى بأصحاب رسول خدا صلّى اللّه عليه و سلّم بدهيد و حال آنكه أصحاب را آن حضرت أسباب هدايت قوم قرار داده كه ميفرمايد اصحابى كالنجوم بايّهم اقتديتم اهتديتم « 1 » .
حديث اقتداء بأصحاب مخدوش است
داعى - اولا تمنا ميكنم تكرار مطلب نفرمائيد الحال استشهاد به اين حديث جستيد و جواب عرض كردم كه اصحاب هم مانند سائر خلق جائز الخطاء بودند پس وقتى ثابت شد معصوم نبودند تعجبى ندارد اگر روى برهان نسبت هواپرستى ببعض از آنها داده شود .
ثانيا براى اينكه فكر شما روشن شود و نيز يادآورى نمايم كه بعدها بچنين احاديثى استشهاد نجوئيد جواب عرض ميكنم چون تجديد كلام نموديد داعى هم تكرار مينمايم بنابر گفتار و تحقيق اكابر علماء خودتان اين حديث مخدوش است قبلا هم عرض نمودم چنان كه قاضى عياض مالكى از فحول اعلام خودتان نقل نموده كه چون در سلسلهء روات آن نام حارث بن قضين مجهول الحال و حمزة بن ابى حمزه نصيبى متهم بكذب و دروغ برده شده قابل نقل نميباشد .
و نيز در شرح شفاء قاضى عياض و در كتاب بيهقى نقّاد تعديل احاديث حكم به موضوعيت اين حديث نموده و سند آن را ضعيف و مردود بشمار آوردهاند .
بعض از صحابه تابع هواى نفس و منحرف از حق شدند
ثالثا داعى خارج از ادب و نزاكت هرگز سخنى نخواهم گفت و نميگويم مگر آنچه را كه علماء خودتان نوشتهاند .
خوبست آقايان محترم شرح مقاصد فاضل تفتازانى را مطالعه نمائيد چنانچه قبلا عرض نمودم ببينيد صريحا مىنويسد چون بين صحابه غالبا مخالفتها و محاربات و مشاجرات واقع گرديد ، معلوم مىشود كه بعض از آنها از طريق حق منحرف و تابع هواى نفس گرديده بلكه ظالم و فاسق بودند .
هامش
( 1 ) بدرستى كه اصحاب من مانند ستارگانند بهر يك از آنها اقتدا كنيد هدايت شدهايد .