ولى پس از شهادت آن حضرت كه زمام امور بدست بنى اميّه آمد مقام ولايت و امامت كاملا بمحاق افتاد با منتها درجهء قساوت ظلم و تعدّى بعترت و اهل بيت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم وارد آوردند .
امام بر حق حضرت امام حسن مجتبى و امام حسين شهيد و امام زين العابدين و امام محمّد باقر عليهم السّلام به سختى در تحت فشار و ايذاء و اذيت أمويها قرار گرفتند تمام طرق و راهها را بر آنها مسدود نمودند و جز عدّهء قليلى از شيعيان خالص الولاء موفق بديدار و اخذ علوم و حقايق از آنها نميشدند تا عاقبت هر يك را بطريقى شهيد نمودند .
تا در اوايل قرن دوم هجرى كه مردم از ظلم و تعدّى و فجايع اعمال امويها بجان رسيده براى بر انداختن حكومت آنها از اطراف قيام نمودند جنگهاى خونينى مخصوصا بين داعيان بنى عباس و بنى اميّه درگير شد .
در آن موقع كه امويها مشغول دفاع از حكومت خود بودند روزنهء فرجى بازشد چنان به خود مشغول شدند كه ديگر آن سختگيرىهاى شديد را بعترت و اهل بيت رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم نمىنمودند .
فلذا امام به حق ناطق از اين فرصت نتيجهء كامل گرفتند در خانه را باز نموده از حالت انزوا كه در اثر فشار و سختىهاى امويها پيدا شده بود خارج آزادانه در مسجد منبر تشريف برده بنشر علوم و أحكام و قواعد دين پرداختند چهار هزار دانشجوى علم و دانش و حديث بدون مانع پاى منبر آن حضرت حاضر شده و از بحر بىپايان علم آن حضرت استفاده مينمودند .
اصحاب خاص و دانشجوهاى برگزيده پاى منبر آن حضرت از مبانى علمى كه بهرهبردارى نموده بودند چهار صد اصل نوشتند كه معروف شد باصول اربعمائه .
امام يافعى يمنى در تاريخ خود آن حضرت را وصف نموده كه در كثرت علم و وسعت فضل تالى نداشته و حد و حصرى براى علوم عاليه و دانش آن حضرت نبوده - يكى از شاگردان محضر او جابر بن حيّان صوفى از علوم صادره از آن حضرت كتابى مشتمل
شبهاى پيشاور در دفاع از حريم تشيع ( فارسى ) — صفحة 577
مساهمون: سلطان الواعظين ( السيد محمد الموسوي الشيرازي )
ص٥٧٧