چنان كه در آيه 77 سوره 5 ( مائده ) انتقاد و ردّ قول آنها و اثبات وحدانيت خود نموده كه
لَقَدْ كَفَرَ الَّذِينَ قالُوا إِنَّ اللَّهَ ثالِثُ ثَلاثَةٍ وَ ما مِنْ إِلهٍ إِلَّا إِلهٌ واحِدٌ
« 1 »
عقايد نصارى
اين آيه شريفه حكايت است از قول نسطوريه و ملكائيه و يعقوبيه از فرق نصارى كه آنها هم اين عقيده را از ثنويه و بتپرستها گرفتند « 2 » خلاصه نصارى مانند ثنويه و مجوس مشركاند چون قائل باقانيم ثلاثه هستند
بعبارت واضحتر - ميگويند الوهيت مشتركست ميان خدا و مريم و عيسى و بعقيده بعض از آنها خدا و عيسى و روح و هر يك از آنها الهند و اللّه جلّ جلاله يكى از آن سه مىباشد ! ! و گويند از اول خدايان سه بودند اقنوم الاب - اقنوم الابن - روح القدس - ( بلسان سريانى اقنوم بمعنى وجود و هستى است ) و بعد از آن اين سه اقنوم يكى شدند كه آن مسيح است .
و شبههاى نيست كه با دلائل عقليه و براهين نقليه بطلان اتحاد ثابت و اتحاد حقيقى به اين معنى محال است حتّى در غير ذات واجب الوجود فلذا در آخر آيه ميفرمايد
وَ ما مِنْ إِلهٍ إِلَّا إِلهٌ واحِدٌ
- يعنى نيست در وجود ذاتى واجب كه مستحق عبادت باشد مگر خداى يگانه كه موصوف است بوحدانيت محضه و متعالى از توهّم شركت و مبدء جميع موجودات ممكنه آن ذات واحد بىهمتا مىباشد .
شرك در صفات
شرك در صفات آنست كه صفات خداوند متعال از قبيل علم و حكمت و قدرت و حيات و غير آنها را قديم و زائد بر ذات بارى تعالى بدانند مانند اشعريون كه اصحاب ابى الحسن على بن اسماعيل اشعرى بصرى ميباشند چنان كه اكابر علماء خودتان مانند على بن احمد بن حزم الظاهرى در ص 207 جزء چهارم فصل و فيلسوف معروف اندلسى ابن رشد محمّد بن احمد در ص 58 كتاب ( الكشف عن مناهج الادلّة فى عقايد الملّة ) نقل نمودهاند معتقدند كه صفات اللّه زائد بر ذات بارى تعالى و قديم ميباشند .
هامش
( 1 ) البته كافر گرديدند آن كسانى كه خدا را يكى از سه خدا دانستند يعنى سه خدا قائل شدند ( اب و ابن و روح القدس را خدا گفتند ) و حال آنكه جز خداى يگانه خدائى نخواهد بود .
( 2 ) مراجعه شود بكتاب ( الوثنية فى الديانة النصرانية ) تأليف تنير بيرونى .