و در تفسير جوامع روايت كرده از حضرت رسالت ( ص ) كه فرمود كه : دابّه كه خدا در كتاب خود ذكر فرموده بقوله
« أَخْرَجْنا لَهُمْ دَابَّةً مِنَ الْأَرْضِ »
على بن أبي طالب است . بعد از آن فرمود : يا على در آخر الزمان خدا تو را بيرون مىآورد با بهترين صورتى ، ميسمى دارى كه روى اعداى خود را به آن نشان مىكنى ، « ميسم » آلتى است كه چيزى را به آن داغ كنند و مراد در اين حديث همان خاتم سليمان است چنانچه در احاديث ديگر تصريح شده « 1 » .
و در مجمع البيان ايضا از حضرت رسالت ( ص ) روايت نموده كه فرمود :
« دابّة الأرض » عصاى موسى را بر روى مؤمن مىگذارد جايش نقش مىشود كه مؤمن و خاتم سليمان را بر بينى كافر مىگذارد نقش مىشود كه كافر .
و در اكمال الدين روايت كرده از حضرت امير المؤمنين ( ع ) كه فرمود : « دابّة الأرض » از پيش صفا بيرون مىآيد با عصاى موسى ( ع ) و خاتم سليمان ، بر روى هر مؤمن كه مىگذارد نقش مىشود كه اين مؤمن است به حقّ و بر روى هر كافر كه مىگذارد نقش مىشود كه اين كافر است به حقّ .
مخفى نباشد كه بر روى مؤمن عصا را مىگذارد چنانچه در حديث سابق و اكثر احاديث است ، و در اين حديث ظاهرا لفظ خاتم به جاى عصا از كتّاب سهو شده .
و در كشّاف روايت شده كه « دابّة الارض » از صفا بيرون مىآيد با عصاى موسى و خاتم سليمان ، عصا را بر پيشانى مؤمن مىزند يا بر ميان دو چشمش و جاى آن روشن مىشود و آن روشنى پهن مىشود تا تمام رويش [ را ] روشن مىكند ، مثل ستارهء درخشان ؛ يا در ميان دو چشمش نقش مىشود كه مؤمن است و با خاتم بينى كافر را نقش مىكند و جايش سياه مىشود و سياهى پهن مىشود تا تمام رويش را مىگيرد ؛ و يا در ميان دو چشمش مىگذارد و نوشته مىشود كه كافر است .
و در منتخب البصائر روايت كرده از حضرت صادق ( ع ) كه جناب الهى در شب
هامش
( 1 ) . بحار الانوار ، ج 53 ، ص 111 و 112 و 117 .