پادشاهان دودمان خلافت تو أمان سلسلهء صفويهء مرتضويهء مصطفويه - أيّد اللّه تعالى دولتهم بتأييد الإيمان و أمدّ سلطنتهم إلى سلطان خليفة الرحمن و إمام الانس و الجان - به سبب وفور و شيوع امن و امان در اقطار جهان و زواياى زمين و زمان كه بتدريج مساعى جميلهء علما - شكر اللّه مساعيهم و أعظم اجورهم - احاديث اهل بيت نبوّت - صلوات اللّه عليهم - از زواياى اطراف و خباياى اكناف عالم بيرون آمد و جمع شد .
علماى شيعه را اتفاق به هم رسيد و موهم اجماع مذهب شيعه گرديد . و ظاهر است كه اين قسم شك و انكار در چنين مسأله ، ضررى به تشيّع و حسن اعتقاد ايشان ندارد . چه ، پيش قصور دليل عقل و عدم بلوغ ، حجت نقل است . و معلوم است كه اين علما اگر دلايل نقلى از قرآن و حديث به ايشان مىرسيد و پيش ايشان ثابت مىبود ، البته اقرار مىكردند و ردّ قول خداى تعالى و خلفاى او نمىكردند . بلى بعد از رسيدن و ثابت شدن ردّ دليل و انكار مدلول ، مؤدّى خواهد بود - نعوذ باللّه - و مثل اين واقعه را بسيارى مسائل كه ضرورى دين يا ضرورى مذهب نباشند ، ممكن است كه هرگاه دلايل منحصر در نقل ، و نقل مختفى يا مشتبه باشد ، اعتقاد به آن محال و تكليف به آن ما لا يطاق ، [ و ] از جناب كليم ، تعليم ممتنع و قبيح خواهد بود .
فصل اوّل در اثبات وقوع اصل رجعت
اين مسأله از جمله مسائل شرعى است و عقل را مثل هميشه « 1 » احكام اسلام راهى به اثبات [ آن ] نيست ، و دليل شرعى از شارعان شريعت الهى بر آن بسيار آمده ، اگر چه متواتر باللفظ نباشند ، اما بعضى مستفيض و بعضى در استفاضه قريب به خبر متواتر [ بلكه ] همه با هم به اين معنى متواتر [ هستند ] ، بلكه به چندين مرتبه از حدّ
هامش
( 1 ) . ب : « همه » .