بپوشاند و ضعيفشان را قوى گرداند و آتش مخالفان را از ايشان بنشاند . و امّا دلگيريم از اين است كه كمترين چيزى كه از اين جهت بر تو مىترسم اين است كه مبادا نسبت به يكى از دوستان ما تغيّرى و خطايى كنى و بوى قدس بهشت را نشنوى . من خلاصهء همهء آنكه را سؤال كردى بيان نمايم [ كه ] اگر به آن عمل كنى و از آن حد تجاوز ننمايى ، اميدوارم كه از راه نيفتى و به سلامت بمانى - إن شاء الله تعالى .
از پدرانم به من رسيده كه حضرت رسالت - ص - فرمود كه هركس كه برادر مؤمن با او مشورت نمايد و او خيرخواهى او را بجا نياورد ، خدا عقلش را از او سلب نمايد . چون با من مشورت نمودى ، من آنچه رأى من است مىگويم ، اگر عمل كنى از آنچه مىترسى خلاص شوى . بدان كه خلاص و نجات تو در اين است كه خونها را نگاه دارى و دوستان خدا را نيازارى و با رعيت طريقهء هموارى و بردبارى و خوش سلوكى به سلوك دارى و با ايشان نرمى كنى نه آن قدر كه عاجز ايشان گردى و سخت باشى ، نه آن قدر كه بر ايشان سوار شوى . با پادشاه و جمعى كه از جانب او پيش تو آيند مدارا كنى و گشادگىهاى رعيت را ببندى و ايشان را به هر چه خواهند ، سر ندهى . بلكه ايشان را از خير و حقّ واقف گردانى و به عدل هدايت نمايى إن شاء الله تعالى .
احتراز كن از بدگويان و سخنچينان . البته بايد يك كسى از ايشان پيش تو راه نيابند . و هيچ روزى يا شبى نباشد كه خدا بر تو مطلع شود كه از ايشان چيزى قبول كردهاى يا چيزى شنيدهاى كه بر تو خشم آرد . و پرده از كارت بردارد . و بترس از مكر مردم خوزستان كه پدران من از حضرت امير المؤمنين - عليه الصلاة و السلام - روايت كردهاند كه فرمود : ايمان هرگز در دل يهودى و خوزى نمىرود .
و امّا انس و اطمينان در كارها بر كسى و با كسى بايد و شايد كه امتحان كرده باشى كه امين و در دين و مذهب با تو موافق باشد و خاصّ و عام را از هم جدا كن و همه را به تجربه برسان . در هر كه خير و رشد يا بى او را پيش خود آر و با خود دار و
رسائل فارسى ( فارسى ) — صفحة 252
مساهمون: حسن بن عبد الرزاق لاهيجى
ص٢٥٢