تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تعليقات نقض ( فارسى ) — صفحة 301

مساهمون:

ص٣٠١
موسى بن جعفر ، عن آبائه عليهم السّلام عن جابر بن عبد اللّه قال : قال رسول اللّه ( ص ) : زيّنوا مجالسكم بذكر عليّ بن أبى طالب » . چنان كه ملاحظه مىشود علّامهء مجلسى ( ره ) سند را طبق سيرهء معهودهء خود در بحار الانوار تلخيص فرموده است . بايد دانست كه كلمهء « مصلحگاه » در نسخ موجودهء نقض كه به نظر من رسيده است و در راحة الصّدور ( چنان كه خواهد آمد ) و همچنين در بشارة المصطفى بهاء غير ملفوظهء گرد در آخر كلمه ضبط شده است و چون در نسخهء بشارة المصطفى بجاى صاد نيز سين ذكر شده است چنان كه گذشت ميتوان حدس زد و گفت كه : شايد اصل آن مسلحگاه ( بميم مفتوحه و سين ساكنه و لام مفتوحه و حاء مهمله ) بوده است و عوام در آن زمان « مسلح » ( بسين ) را « مصلح » ( بصاد ) تلفّظ ميكرده‌اند ؛ ياقوت در معجم البلدان ضمن بيانات خود تحت عنوان « سيلحون » گفته : « و قيل : انّها سمّيت سيلحون لأنّها كانت بها مسالح لكسرى و هم قوم يرتّبون فى الثّغور للمحاماة ؛ واحدهم مسلحيّ ، و العامّة تقول : مصلحي و هو خطأ » . راوندى در راحة الصدور در اثناى كلامى گفته ( ص 394 - 395 ) : « و شمس الدّين لاغرى اين بيتها خوش گفت ؛ شعر :
خسروا هست جاى باطنيان * قم و كاشان و آبه و طبرش آبروى چهار يار بدار * و اندرين چار جاى زن آتش پس فراهان بسوز و مصلحگاه * تا چهارت ثواب گردد شش
مرحوم محمّد اقبال در ذيل همان صفحه دربارهء « مصلحگاه » مذكور در متن چنين اظهار نظر كرده : « شايد مقصود همان جاى باشد كه ياقوت او را « مصلحكان » ( با نون اخير مىنويسد ) و آن محلّه‌اى بوده است در رى » . نگارنده گويد : چون ياقوت كلمهء مورد بحث را صريحا بحاء مهمله و نون ضبط كرده است چنان كه در صدر عنوان ؛ عبارتش نقل شد ، نميتوان با احتمالات مذكوره از آن عدول كرد پس به نظر نگارنده صحيح در ضبط كلمه همانا « مصلحكان » ( بحاء مهمله و نون در آخر ) است و احتمالات ديگر از قبيل اجتهاد در مقابل نصّ است