مسلمان شديم ، تو نيز به كفر « 1 » خويش مقرّ آى و ديگر باره مسلمان شو . على رضى اللّه عنه گفت : سبحان اللّه من پيش از همهء خلق روى زمين ايمان آوردهام و با پيغامبر خداى تعالى هجرت كردهام و در پيش او مبارزان را افكندهام تا امروز به وقت پيرى خويشتن به كفر گواهى دهم و مسلمان شوم ديگر باره و همه رنج خويش ضايع كنم و اگر كسى ديگر ترا در حادثهء مؤمنى حكم كند چرا كافر شود ، نه ايزد تعالى خصومتى را كه ميان زن و شوى افتد حكم فرمود قوله عزّ و جلّ :
« فَابْعَثُوا حَكَماً مِنْ أَهْلِهِ وَ حَكَماً مِنْ أَهْلِها
« 2 » ، و نه در قيمت صيدى كه در حرم كشته شود به حكم دو عدل فرمود ، قال عزّ من قائل :
« يَحْكُمُ بِهِ ذَوا عَدْلٍ مِنْكُمْ »
، « 3 » و بعد از آن به حكم حكمين رضا ندادم و شما مرا به ستم بدان آورديد و آنچه ايشان كردند معلوم گشت كه غدر و تلبيس بود ، اگر من خود بدين رضا دادمى چرا كافر گشتمى و مانند اين حجّتها آورد تا هزار و پانصد مرد به رجعت بازآمدند و توبه كردند و ديگران بدان اعتقاد بد خويش اصرار نمودند و به نهروان لشكرگاه ساختند و اعتقاد كردند كه بنده به گناه صغيره و كبيره كافر شود و هر مسلمانى را كه يافتندى زن و مرد و خرد و بزرگ بكشتندى و على رضى اللّه عنه احتمال مىكرد و هر روز ايشان را پند مىداد و سود نمىداشت . تا روزى او را خبر دادند كه دو تن با دو زن و دو خر بديشان بر گذشتند ايشان را بگرفتند و از مذهب ايشان پرسيدند ، يكى گفت او ترساست و اين زن اوست ، او را و زن او را بگذاشتند تا برفت و تعرّض نكردند و آن ديگر را [ كه ] « 4 » گفت مسلمانم بكشتند و زن او را نيز بكشتند و فرزند كه آن زن داشت در شكم هم هلاك كردند . چون آن خبر به امير المؤمنين على رضى اللّه عنه رسيد گفت در اين كار نشايد توقّف كردن ، بر نشست و روى به حرب ايشان نهاد . ايشان را به خداى تعالى و به دين و شريعت چنان كه شرطست [ بخواند ] « 5 » ، اجابت نكردند بلكه تمرّد زيادت نمودند و به حرب ابتدا كردند تا آن جنگ
هامش
( 1 ) - اصل : به گفتار . متن تصحيح شادروان كسروى است . ( م . د . ) .
( 2 ) - سورهء نساء 4 قسمتى از آيهء 35 . ( م . د . ) .
( 3 ) - سورهء مائده 5 قسمتى از آيهء 95 ( در متن آيه به جاى « ذوى » « ذوا » آمده است ) . ( م . د . ) .
( 4 ) - كلمهء ميان دو قلّاب افزودهء شادروان كسروى است . ( م . د . ) .
( 5 ) - كلمهء ميان دو قلّاب افزودهء شادروان كسروى است . ( م . د . ) .