و مذهب ايشان آنست كه دوازده امام معصومند و هر يكى را معجزهاى و كرامتى است و هر يكى در حيوة خويش با شيعهء خود ظاهر بودهاند و فتاوى و جوابهاى ايشان پيداست و هر يك به وقت وفات خويش مر آن ديگر را معيّن كرده است كه امام او خواهد بود پس از وى تا به حسن عسكرى برسيد و او امامت پس از خويشتن به پسر خويش حوالت كرد و گفت اوست مهدى و قائم الزّمان . و ولادت او به سامرّه بود سنهء خمس و خمسين و مأتين و آنجا سردابى است مىگويند اين كودك در آنجا رفت و ناپيدا شد و مردمان بدان سردابه روند به زيارت و از تاريخ ولادت او تا اين غايت كه اين كتاب تصنيف كرده آمد دويست و سى سال قمرى باشد و اللّه اعلم بالحقيقة و الصّواب .
مذهب خوارج
ابتداى مذهب خوارج و پيدا آمدن مقالت [ ايشان ] « 1 » از گاه حرب صفّين بود كه ميان امير المؤمنين على رضى اللّه عنه و معاويه بود و مدّت آن حرب دراز كشيد و سبب دراز كشيدن حرب آن بود كه به حرب ايشان هرگز ابتدا نكردى « 2 » و چون ايشان از حرب بازگشتندى « 3 » او نيز ياران را از حرب ايشان بازداشتى و الّا آن كار آنچنان دراز نكشيدى ، تا يك روز جنگ سخت شد و يك روز مالك بن الاشتر النّخعى پيش جنگ در آمد و كار ساخت كه در آن ساعت يك رويه كند . معاويه مر عمرو بن العاص را گفت : به نزديك تو هيچ حيلت هست ؟ گفت : به نزديك من يك حيلت مانده است و بس و آن حيلت آنست كه بفرمائى تا در لشكر هر چه مصحف قرآنست جمع كنند و مصحفها بر سر نيزهها كنند و بانگ برآرند كه ميان ما و شما حكم كتاب خداى تعالى است و بدانچه از كتاب خداى تعالى بيرون آيد ما رضا دهيم و همچنان كردند و ياران على رضى اللّه عنه ، بدين سبب از حرب بازايستادند ، هر چند على گفت آن زرق و حيلت است سخن او نشنودند و گفتند مردمانى كه با ما به كتاب خداى تعالى كار مىكنند ما با ايشان به هيچ حال حرب نكنيم و تكليف كردند
هامش
( 1 ) - كلمهء ميان دو قلّاب افزودهء مرحوم اقبال است . ( م . د . ) .
( 2 ) - اصل : نكردند . متن اصلاح شادروان كسروى است ( فاعل فعل حضرت على است ) . ( م . د . ) .
( 3 ) - اصل : گشتند ( متن تصحيح قياسى است ) . ( م . د . ) .